Görüntü Kaynağı: uisjourna
Sosyal medyada, lazerle havai fişeklerin patlamadan etkisiz hale getirildiği iddia edilen videoyu izlediniz mi? Böyle bir şey mümkün olabilir mi? Sizin için araştırdık…
EDİTÖR: DEMET İLCE
Videoda yeşil lazerle havai fişeklerin patlamadan söndüğü izlenimi verilmiş. Ancak piyasadaki meşhur yeşil lazerlerin gücü çok yüksek dahi olsa, havai fişek gibi kimyasal tepkimeleri uzaktan durduracak veya söndürecek enerjileri yok. Bu tarz lazerler, genellikle astronomi veya görsel sunum amaçlı oluyor ve hedefte fiziksel bir tahribat yaratacak kadar güçlü olmuyorlar. Videonun analizine göre, birçok havai fişek zaten planlanan zamanda patlıyor. Lazer yalnızca zamanlamayla eşleştirilmiş gibi görünüyor, oysa fişek o noktaya geldiğinde zaten patlamaya hazır. Yani videodaki etki büyük ölçüde kameraya ve izleyenin algısına bağlı bir yanılsama.
Bilimsel Olarak Mümkün mü?
Havai fişeklerin patlaması, kimyasal bir reaksiyon ile gerçekleşiyor ve bu reaksiyon genellikle iç basınç yükselene kadar devam ediyor. Normal lazerlerin gücü, patlayıcıyı söndürmeye veya etkisiz hale getirmeye yetmiyor. Sadece çok güçlü, askeri sınıf lazer sistemleri var ki bunlar bile hedefi ısıtarak değil, mekanik olarak yok etmeye çalışıyor. Ancak bu tür sistemler hem hacim, hem enerji hem de maliyet açısından sivil lazerlerle karşılaştırılamaz.
Yani, elde taşınan lazerle havai fişeklerin patlamadan söndürüldüğü video büyük ihtimalle bir yanılsama, kurgu veya zamanlama ile oynanmış bir içerik. Standart lazerler, havai fişek gibi piroteknik cihazları gerçekten etkisiz hale getirecek kapasitede değil. Videonun ortada gösterdiği şey, fiziksel bir etki değil, görsel bir yanılsama.
Aynı video bir Instagram hesabından da paylaşılmış ve açıklama kısmında şunlar yazıyor:
“Elde taşınan bir lazer, şehir çapındaki bir havai fişek gösterisini kısa süreliğine alt etti ve gökyüzünde nasıl ortaya çıktıklarını değiştirdi. Yüksek güçlü yeşil lazerler insan gözüyle en görünür dalga boyları arasındadır ve uzun mesafelerde sıkı bir şekilde odaklanmış halde kalabilir. Gökyüzüne doğru hedeflendiğinde modern piroteknikte kullanılan optik sensörlere, kameralara ve zamanlama sistemlerine müdahale etme kapasitesine sahiptirler. Uçakları hedef alan lazerlerin havacılıkta ciddi bir tehlike olarak değerlendirilmesinin nedeni de aynı nedendir. Anlık maruziyet bile sistemleri bozabilir veya kritik anlarda görüşü bozabilir..”
Peki bu iddialar doğru mu?
Yeşil lazerlerin görüntüleyici tarafından gözle görünürlüğü fazla. Çünkü insan gözü bu dalga boyuna duyarlı. Bu yüzden gökyüzüne tutulduğunda yeşil ışık oldukça belirgin görünüyor. Ancak ev tipi el lazerleri, genellikle düşük güçte. Bu güçle yalnızca ışık üretiyorlar; patlayıcı durduracak, kimyasal tepkimeleri bozacak gerçek bir fiziksel enerji vermiyorlar.
Diğer yandan bazı yüksek güçlü lazer sistemleri, çok özel çevre algılama veya savunma uygulamalarında sensörleri etkileyebiliyor. Ancak bunlar askeri seviyede veya özel optik laboratuvar sistemleri, el tipi lazerler değil. Ticari lazer pointer’lar, optik sensörleri bozma kapasitesine sahip değil. Bu tür bir etki için yüksek enerjili lazerler ve özel yönlendirme gerekiyor. Bu da genellikle endüstriyel veya askeri cihazlarda oluyor.
Peki uçaklara lazer tutma tehlikesi, optik sistemleri bozabileceği için ciddi bir tehdit mi?
Yeşil lazerlerin ışınları, pilotların görüşünü geçici olarak kamaştırabiliyor veya dikkat dağıtabiliyor ve bu durum özellikle iniş ve kalkış gibi dönemli anlarda ciddi güvenlik riski demek. Bir lazer ışığı, kokpit içindeki pilotların görüşünü bozabiliyor veya pilot kameralarını/parlak ekranlarını geçici olarak rahatsız edebiliyor. Ancak bu, uçak pilotlarıyla ilgili bir tehlike. Havai fişeklerin patlamasıyla veya optik sinyal zamanlamasıyla doğrudan bir bağlantısı bulunmuyor.
İddiada yine lazerin piroteknik sistemleri bozabildiğinden bahsedilmiş. Önceden söylediğimiz gibi, el tipi lazer pointer’ların gücü çok düşük ve kimyasal tepkimeleri durduracak veya etkisiz kılacak bir fiziksel enerji taşımıyor. Optik sensörlere zarar verme veya bozma gibi fenomenler, çok daha güçlü, özel lazer sistemleriyle bile karmaşık optik efektler gerektiriyor.
KAYNAKLAR:
https://www.ntv.com.tr/dunya/lazer-cagi-basladi-ihalar-artik-fuze-eritiyor%2C5Ez8ZilIb0ahY_1XPHmF3Q
https://en.wikipedia.org/wiki/Laser_pointer
https://en.wikipedia.org/wiki/Iron_Beam
https://iere.org/why-are-green-lasers-illegal
https://en.wikipedia.org/wiki/Dazzler_(weapon)
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın