Sosyal medyada aşağıdaki görsel paylaşılarak şu iddiada bulunulmuş: Her ikisi de kanunen sadece devlet kurumu olan Darphane tarafından basılabilir. Soldaki 1 TL’nin sahtesini basmanın cezası 12 yıl hapis. Sağdaki 13 bin TL’lik çeyrek altının sahtesini basmanın cezası yok. Peki bu iddianın doğruluğu ne?
EDİTÖR: DEMET İLCE
Bu iddiada yanlış ve eksik bilgiler yer alıyor. 1 TL gibi resmi paranın sahte basılması çok ciddi bir suç. Türk Ceza Kanunu Madde 197 uyarınca, örneğin 1 TL, 5 TL ve banknotları gibi kanunen tedavülde bulunan parayı sahte olarak üretmek, dolaşıma sokmak ve bulundurmak veya yaymak suç kabul ediliyor ve çok ciddi ceza alabilirsiniz. 2 yıldan 12 yıla kadar hapis ve ayrıca adli para cezası almak mümkün. Bu cezanın herhangi bir ‘sadece 1 TL için geçerli, altın için değil’ gibi bir istisnası yok. TCK’da paranın sahteciliği açıkça suç sayılıyor ve cezası belli.
Peki Darphane Dışında Kimse Basamaz mı?
Türkiye’de yasal resmi para ve resmi ziynet altını üretme yetkisi devletin tasarrufunda. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, ülke parasını ve çeyrek altın, yarım altın, tam altın vb. gibi devlet sertifikalı altın ürünlerini basma yetkisine sahip. Bu, resmi standartlara uygun, devlet damgalı altın üretiminin özel kişilerce yapılamayacağı anlamına geliyor.
Çeyrek Altının Sahtesini Basmanın Cezası Yok mu?
Bu iddia yanlış. Türk Ceza Kanunu direkt olarak ’çeyrek altın sahteciliği’ diye ayrı bir madde içermiyor. Ancak bu şöyle anlaşılmamalı: Çeyrek altına benzeyen bir şey üretilip satılırsa, bu sadece ‘altın değil’ diye suç sayılmayabilir. Ancak bu, cezaya konu olmaz demek değil.
Bir ürünü gerçek altın gibi göstererek satmak dolandırıcılığa giriyor. Türk ceza hukuku dolandırıcılığı ayrı suç olarak tanımlıyor ve hapis cezası öngörüyor.
Bir ürünü devletin resmi basımı gibi gösterip satanlar ise tüketici koruma, ticaret hukuku ve dolandırıcılık kapsamında cezai işlem görüyor. Sahte altın üretenler ve satanlar için cezai işlem yapıldığı, bu tip ürünlerin piyasadan toplandığı ve sorumlular hakkında işlem yapıldığı bildiriliyor.
TCK Madde 199, önemli değer taşıyan damga ve mühür benzerlerinin sahteciliğini suç sayıyor; bu da değerli şeylerin sahtesini üretme ve satma ile ilgili cezaları içeriyor.
Yani, çeyrek altın gibi devlet damgalı ziynet ürünlerinin taklidi suç ve doğrudan ‘cezasız’ şeklinde bir hüküm bulunmuyor.
Kuyumcuların şikayetleriyle beraber sahte çeyrek altın operasyonları yapılıyor ve buna karşı uygulamalar gündemde. Satış ve pazarlamada tüketiciyi yanıltan davranışlar dolandırıcılık kapsamına giriyor. Ayrıca altını resmi olmayan şekilde eritmek, damga atmak, düşük ayarlı metal ile taklit üretmek ticari suç oluşturabiliyor.
Sonuç olarak, resmi paranın sahtesini basmak yasalara göre ağır hapis ve para cezası ile cezalandırılıyor. İddia edildiği gibi altının sahtesini basmanın cezasının olmadığı yönünde bir hukuk kuralı yok. Çeyrek altın gibi devlet damgalı ürünlerin sahte gibi gösterilerek üretilmesi ve satılması, dolandırıcılık, kıymetli damga sahteciliği ve ticaret hukuku kapsamında cezai ve hukuki yaptırımlarla karşılaşıyor.
KAYNAKLAR:
https://www.lewik.org/term/14819/assets-equivalent-to-money-article-198-penal-code-of-turkey/
https://barandogan.av.tr/blog/ceza-hukuku/kiymetli-damgada-sahtecilik-sucu-tck-199.html
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın