Son zamanlarda Türkiye’de cezaevlerinden tahliye edilen hükümlülerin büyük bir kısmının yeniden suç işlediği iddiası giderek daha fazla tartışılmaya başlandı. Özellikle sosyal medyada “Türkiye’de cezaevinden tahliye edilenlerin yüzde 45’i yeniden suç işliyor” şeklindeki söylemler, ceza adalet sisteminin caydırıcılığı, rehabilitasyon politikalarının yeterliliği ve topluma yeniden kazandırma süreçleri konularını yeniden gündeme getiriyor. Peki bu oran doğru mu?
EDİTÖR: DEMET İLCE
Türkiye’de cezaevinden çıkanların ne kadarı yeniden suç işliyor, bu oran hangi yılları ve hangi suç türlerini kapsıyor? Sosyal medyada yayılan “Türkiye’de cezaevinden tahliye edilenlerin yüzde 45’i yeniden suç işliyor” iddiasını sizin için araştırdık…
Birçok sosyal medya paylaşımında Türkiye’de cezaevinden tahliye edilenlerin yaklaşık yüzde 45’inin yeniden suç işlediği iddiası yer alıyor ve bu oran Adalet Bakanlığı kaynaklarına dayandırılıyor. Bu haberlerde ve paylaşımlarda genellikle dünya ortalamasının da yaklaşık yüzde 40-45 civarında olduğu ve Türkiye’deki oranın buna paralel olduğu vurgulanıyor. Bu tablo, özellikle Adalet Bakanlığı kaynaklarına atıfla gündeme gelen, tekrar işlenen suç sayıları üzerinden yorumlanıyor. Ancak bu ifade, güncel tartışmalar esnasında Bakanlık’a dayandırılan verilere göre söylense de resmi olarak halihazırda yayımlanmış ayrıntılı bir rapor değil, daha çok basından yansıyan ifadeler. Türkiye’de Adalet Bakanlığı’nın açık veri portalında veya yıllık istatistik raporlarında doğrudan ‘cezaevinden çıkanların X yıl içinden yeniden suç işleme oranı’ gibi ayrıntılı bir tablonun kamuya açık hali yok denecek kadar az.
World Prison Brief gibi bağımsız uluslararası veri portalları da Türkiye için güvenilir ve güncel yeniden suç istatistiklerini belirtmiyor, sadece hapishane nüfusuyla ilgili verileri sunuyor.
Diğer yandan akademik bir çalışma, 2020-2023 döneminde şartlı tahliye edilen mahkumlar için izleme yaparak, 3 yıl içinde yüzde 61 oranında yeniden suç işleme olduğunu bulmuş. Ancak bu çalışma, yalnızca pandemi dönemindeki özel şartlı tahliyeleri ve 3 yıl takip süresini esas alıyor.
Dünya ile Karşılaştırma
Uluslararası ceza adalet araştırmalarında tekrarlayan suç oranları ülkeden ülkeye ve tanıma göre değişiyor. Örneğin ABD gibi ülkelerde 3-5 yıl içinde yeniden yakalanma oranları yüzde 50-70 gibi yüksek seviyelerde görülebiliyor. Bundan dolayı Türkiye için bahsedilen yüzde 45 oranı, dünya ortalamasının civarında kabul ediliyor ancak bunun uluslararası standartlara göre doğru olup olmadığı ölçüm yöntemine göre değişiyor.
Sonuç olarak; medyada yer alan haberler ve sosyal medya paylaşımları genellikle Adalet Bakanlığı kaynaklarına atıfla ‘Türkiye’de tahliye edilenlerin yüzde 45’i yeniden suç işliyor’ ifadesini kullanıyor. Ancak resmi, yayımlanmış ayrıntılı bir istatistik raporu çoğu zaman kamuya açık şekilde verilmiş değil. Büyük olasılıkla ortalamaya yaklaşan bir yeniden suç işleme oranı bulunduğunu söyleyebiliriz ancak yine de metodoloji ve takip süresi belirtilmeden bu oranı kesin bir resmi istatistik olarak veremeyiz.
KAYNAKLAR:
https://www.yasamgazetesi.com.tr/duzenleme-sart-hapisten-cikanlarin-yarisi-yeniden-suc-isliyor
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın