Her zaman şıklıktan yana olup topuklu ayakkabı giyenlerden misiniz, yoksa rahatlık sizin için daha önemli olduğundan düz tabanlı veya hafif yüksek ayakkabı tercih edenlerden mi? Topuklu ayakkabının ayaklara zararı uzun zamandır konuşuluyor. Ancak sosyal medyada son zamanlarda topuklu ayakkabı içinde çekilen ayak röntgeni görselleri dolaşmaya başladı. Yapılan paylaşımlarda kadınların ayaklarına işkence ettiğine yönelik yorumlar da yer alabiliyor. Peki topuklu ayakkabı ayak yapısını etkiliyor mu? Ne gibi zararları var? Konuyla ilgili yapılan çalışmalar ve araştırmaları sizin için derledik…

EDİTÖR: DEMET İLCE

no man ever has asked a woman to do this https://t.co/ApumH5vLX8

— JP 𖣂⍣ (@Awakenjp) December 27, 2025

Kadın modasında uzun zamandır estetik ve zarafet sembolü olarak kullanılan topuklu ayakkabının, vücudun doğal anatomik duruşunu ve yük dağılımını değiştiren dışsal mekanik etken olduğu bir gerçek. Yüksek topuk, ayağı normal pozisyonundan yukarı kaldırıyor ve yürüyüş mekaniğini değiştiriyor.

Bir çalışmada, topuklu ayakkabı giymenin ayağın hareketlerini nasıl etkilediği incelenmiş. Çalışma sonucunda; halluks valgus eğilimi (başparmağın dışa eğilmesi) ve ayak ön kısmının daha fazla baskı görmesine neden olmuş. Topuklularla yürüyen kadınlarda ayak kemerinin ve arka kısmının normal hareketinde değişimler görülmüş.

2023 tarihli 81 çalışmadan oluşan ve 1501 katılımcılı bir metaanalizde; topuklularla yürümek, düz ayakkabılara kıyasla ayak-bilek ve alt ekstremite hareketlerini değiştirmiş. Plantar basınç öne kaydığından ayak ön kısmındaki dokulara normalden fazla yük bindiği dengenin bozulduğu ve postüral kontrolün azaldığı görülmüş.

Yapılan çalışmalara göre; 7-10 cm gibi yüksek topuk, postural dengeyi kötüleştiriyor. Baldır kaslarının ve ayak bileği etrafındaki kasların daha fazla çalışmasına neden oluyor. Bu da uzun vadede kas yorgunluğu ve dengesizlik riskini artırıyor.

Peki Ayak Şekli Kalıcı Olarak Değişir mi?

Bazı klinik gözlemlere ve uzmanlara göre, uzun süreli topuk kullanımıyla halluks valgus, çekiç parmak deformitesi, parmaklarda sıkışma ve kemik çıkıntıları gibi şekil bozuklukları artabilir. Ancak 197 kadınla yapılan bir kontrollü klinik çalışmada, yüksek topuklu ayakkabı kullanımıyla ayak deformasyonları arasında belirgin bir fark bulunamamış. Bu çalışma, belirgin ağrı ve nasır gibi belirtilerin daha fazla olduğunu göstermiş. Yani bazı araştırmalar doğrudan şekil değişimini göstermeyebiliyor, ancak ayak yapısını değiştiren baskı, basınç farklılaşması ve doku stresleri bilimsel olarak belgelenmiş durumda.

Topuklu Ayakkabının Duruş ve Vücuda Etkileri

Topuklu ayakkabılar sadece ayakları değil, duruşu ve vücut mekaniğini de etkileyebiliyor. Vücut ağırlığı öne kayıyor, dizlere ve kalça kemiklerine ekstra yük biniyor ve omurga eğriliği değişebilip bel ağrısı görülebiliyor. Bu etkiler de normal anatomik yürüme ve duruş mekanizmasını bozabiliyor.

Hangi Sağlık Sorunları Görülebilir?

Topuklu ayakkabılar; basıncı ayak ön kısmına kaydırıyor. Topuk ve parmaklar üzerinde ağrı ve nasır gibi sorunlara yol açabiliyor.

Aşil tendonunda ve baldır kaslarında gerginlik artıyor. Öte yandan artan denge zorluğu nedeniyle, ayak bileği burkulmaları ve düşme riskleri yükseliyor.

Tüm bunlara rağmen topuklu ayakkabı giymeye devam edecek misiniz? Yorumlara yazın 😊

KAYNAKLAR:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29758978/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37081521/

https://link.springer.com/article/10.1186/1757-1146-7-s1-a97

https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/yuksek-topuk-vucudu-nasil-etkiler-iste-detaylar-1178934

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27810021/

https://www.haberturk.com/yuksek-topuk-sadece-ayagi-degil-vucudu-da-olumsuz-etkiliyor-2269840

https://link.springer.com/article/10.1186/s12889-023-15641-8