Görsel kaynağı: dataphys

‘Berlin’de herkesin aynı boyda olduğu o tuhaf parti’ şeklinde paylaşılan sosyal medya paylaşımını gördünüz mü? Bu videodaki herkesin ayakları altında bir mavi blok yer alıyor. Videoyu öncelikle şöyle bırakalım…

EDİTÖR: DEMET İLCE

View this post on Instagram

Paylaşımda yer alan iddiaya göre; videodaki mavi bloklar sadece bir moda akımı değil, sosyal hiyerarşiyi yıkmayı amaçlayan tuhaf bir psikolojik deneymiş. 1997 yılında sanatçı Hans Hemmert, düzenlediği partide tüm konuklara özel yapım köpük ayakkabılar giydirmiş. Amaç ise kısa ya da uzun kavramını yok edip herkesin boyunu tam 2.00 metreye eşitlemekmiş. Salondaki herkesin göz hizası aynı seviyeye geldiğinde, insanlar arasındaki o görünmez “fiziksel hiyerarşi” ortadan kalkmış. Katılımcılar, kimseye yukarıdan bakma veya kimsenin gölgesinde kalma hissi olmadan, alışılmadık bir “gerçek eşitlik” ve rahatlama hissi yaşamış. Peki bu deney gerçek mi? Video gerçekleri yansıtıyor mu?

Berlin’de herkesin aynı boyda olduğu bu parti gerçek ancak parti gibiydi demek daha doğru olur ve 1997 tarihli “Level / Same-Height Party” isimli bir sanat çalışmasına dayanıyor. Bu iş gerçekten de Hans Hemmer’e ait.

Hans Hemmert, 1960 doğumlu Alman çağdaş sanatçısı. Performans ve kavramsal sanat üzerine eserler üretiyormuş. 12 Ocak 2025 tarihinde vefat etmiş. Hemmert’in ‘Level/Aynı Yükseklik’ isimli projesi ise genellikle iki şekilde anılıyor. ‘Level’ ve ‘Aynı Boy Partisi’ olarak. Bu, aslında iddia edildiği gibi bir psikolojik deney değil. Bir müze veya galeride gerçekleşmiş bir performans veya kavramsal sanat çalışması.

Şimdi bu çalışmayı inceleyelim…

Bu etkinlikte katılımcılara çeşitli yüksekliklerde özel ayakkabı yükselticiler verilmiş. Bu yükselticiler; köpük ve malzemelerden yapılmış. Ayrıca yükseltiler cırt cırt ile ayarlanabiliyormuş. Amaç ise herkesin yaklaşık aynı yüksekliğe çıkartmakmış.

Peki neden böyle bir çalışma yapıldı?

Sanatçının amacı, farklı boydaki insanların göz hizasını aynı çizgiye getirmek, sosyal ilişkilerde boy farkının nasıl etkilendiğini fark ettirmekmiş. Bu sanat eserinin konsepti, insanların birbirine bakarken fark ettikleri beden farklılıklarının ötesine geçmeleri üzerine kuruluymuş.

Yani kısaca proje; farklılıkları gizlemek değil, algı ve etkileşimi sorgulamak üzerine bir mesaj veriyor. Sanat eleştirmenleri ve tasarım blogları bu çalışmayı, insanların göz hizasına odaklanarak etkileşim kurma biçimlerini değiştirmesi için bir araç olarak yorumlamış.

Sonuç olarak; sosyal medyada paylaşılan videoda, 1997’de Berlin’deki partide herkesin 2 metre yapıldığı belirtilse de aslında herkes yaklaşık tahmini yükseklere çıkarıldı. Yine bunun bir psikolojik bir deney olduğu iddia edilse de aslında bu sanatsal bir performanstı. Ayrıca iddiada ‘sosyal hiyerarşi yok edildi’ deniyor. Yalnız bu, sanata dair bir metafor olarak işlenmiş. Bunun yanında iddiada ‘tuhaf bir psikolojik rahatlama’ yaşandığı belirtilmiş ancak katılımcıların deneyimlerine dair resmi bir kayıt bulunmuyor.

KAYNAKLAR:

https://dataphys.org/list/level-hans-hemmerts-same-height-shoes/

https://www.moma.org/interactives/exhibitions/2011/talktome/objects/145507/

https://www.core77.com/posts/16220/shoes-that-make-everyone-the-same-height-16220