7 Yıldır Felçli Olan Adamın İmplant Takıldıktan Sonra Yaptığı İlk Şey Bira İstemek mi Oldu?

7 yıldır felçli olan bir adamın implant takıldıktan sonra yaptığı ilk şeyin bira istemek oldu haberlerini ve sosyal medya paylaşımlarını gördünüz mü? İddiaya göre; Almanya’da yaşayan ve kimliği açıklanmayan bir ALS hastasın, yaklaşık 7 yıldır tamamen felçliydi ve hiçbir kasını hareket ettiremiyordu. Wyss Center ve Tübingen Üniversitesi’nden Prof. Niels Birbaumer ile Dr. Ujwal Chaudhary’nin yürüttüğü çalışmada hastanın beynine mikroelektrot implantı yerleştirildi. Aylar süren eğitim sürecinin ardından hasta, yalnızca beyin sinyallerini kullanarak harf seçmeyi başardı. Kurduğu ilk ifade ise “bira istiyorum” oldu. İddiaya göre; bilim ekibi bunun, tamamen kilitli durumda olan bir hastanın düşünce yoluyla iletişim kurabildiği ender vakalardan biri olduğunu belirtti. Peki bu olay doğru mu? Doğruysa adam uyandıktan sonra gerçekten ilk olarak bira istediğini mi söyledi?

EDİTÖR: DEMET İLCE

View this post on Instagram

Öncelikle bu konuda yapılan birçok yerli ve yabancı kaynaklı haberin mevcut olduğunu belirtelim. Örneğin NTV’deki haber, “Beynine çip takılan ALS hastası, şarkı söylemeye başladı” başlığıyla verilmiş. DHA’da ise “Tamamen felçli hasta, beynine yerleştirilen implantla iletişim kurdu” başlığıyla aktarılmış. The Independent’ta ise “Felçli adam, beyin implantı sayesinde aylar sonra ilk kelimelerini söyledi: ‘Bir bira istiyorum’” şeklinde habere yer verilmiş.

Ars Techica’da ise hastanın ‘bir bira istiyorum’ gibi ifadeler de dahil olmak üzere mesajlar ilettiği, hatta sevdiği rock grubunun çalınmasını istediği belirtilmiş.

Medical Xpress’te hastanın motor korteksine yerleştirilen implantlarla günde yaklaşık bir harf seçerek yavaş da olsa iletişim kurabildiği belirtilmiş.

Business Insider Almanca’da, Almanya’da yaşayan ve adı açıklanmayan hastanın implant sonrası taleplerini ilettiği açıklanmış.

ZMS Science’e göre ise çalışma, hastanın gözlerini bile açamadan beyin sinyalleriyle iletişim kurabildiğini ve bunun kilitli sendromlu kişilerle iletişimde yeni bir dönüm noktası olduğu vurgulamış.

Peki hangisi doğru? Olayın özü ne?

Öncelikle belirtelim ki böyle bir olay yaşandı. Bu olay, 2022 yılında hakemli dergide yayımlanan bir olgu çalışması ve Wyss Center/Tübingen ekibi tarafından duyuruldu. Hastaya iki adet mikroelektrot dizisi implante edildi, aylar süren işitsel nörogirdi eğitimi sonrası hasta harf seçip kelimeler/sentanslar kurabildi ve örnek olarak “und jetzt ein Bier” (“ve şimdi bir bira”) gibi talepleri kaydedildi. Ancak ilk sözleri gerçekten ‘bira istiyorum’ mu oldu?

22 Mart 2022 tarihli Nature Communications dergisinde yayımlanan olgu, U. Chaudhary ve ekibi tarafından detaylı biçimde raporladı. İki 64-kanallı mikroelektrot dizisi motor korteksine yerleştirildi; hasta nöral ateşleme hızlarını işitsel tonlarla öğrenerek “evet/hayır” ve harf seçimi yapabildi; aylar içinde serbest yazım ile ihtiyaçlarını, duygularını ve kısa cümleleri iletti. Makale örnek çıktılar “Bir bira istiyorum” gibi örnek çıktılar ve iletişim hızının çok yavaş olduğunu da gösterdi.

Çalışmanın destekçisi ve ilişkili kuruluş olan Wyss Center, yapılan çalışmayı ve bulguyu kamuoyuna duyurdu; çalışmanın “tamamen kilitli durumda bir hastanın nöral sinyalleriyle iletişim kurabildiğine işaret eden ilk örneklerden biri” olduğu belirtildi.

The New York Times, The Guardian, El País, Al Jazeera, Smithsonian vb. yayınlar aynı bulguları ve bir bira istemek vb. ifadeyi okuyucuya aktardı; bunlar da çalışma ve bulguların raporlandığını doğruluyor.

Sonuç Olarak; bu vaka hala tek bir olguyu rapor ediyor ve genel ALS hastalarına genellenemiyor. Ancak bilimsel yayın ve haberlerde olgunun gerçekten gerçekleştiği açıkça belirtilmiş. Ancak adamın uyandığında ilk istediği şeyin bira olduğunu söylemek doğru değil. Çalışmada raporlanan ALS hastasının aylar süren eğitimden sonra harf seçerek iletişim kurmaya başladığı doğru. İlk iletiler ise ağırlıklı olarak bakım, günlük ihtiyaçlar ve aileyle ilgili ifadeler olmuş. Örneğin rahatlık, pozisyon, bakım talepleri, ‘evet ve hayır’ gibi yanıtlar vs. Yani ‘Bir bira istiyorum’ ifadesi adamın ilk iletişimi değil, sadece daha sonra serbest yazım aşamasında kurulan örnek cümlelerden biri.

KAYNAKLAR:

https://www.nature.com/articles/s41467-022-28859-8