‘drsezinozyurt’ isimli Instagram kullanıcısı, eşiyle Hong Kong sokaklarının nasıl temiz olduğuna şaşırdığı bir video paylaşmış. Bu videoda eşi bitkinin yapraklarına dokunarak toz olmamasına şaşırıyor ve esprili bir dille ‘bilim insanları bunu açıklasın’ diyor. Gerçekten de Hong Hong bu denli temiz olabilir mi? Öyleyse bu nasıl olabiliyor? Öncelikle bahsi geçen videoyu şuraya bırakalım…
EDİTÖR: DEMET İLCE
Elbette ki Hong Kong sokaklarında hiç toz olmadığını savunmak oldukça absürt kaçacaktır. Bilimsel araştırmalar ve çevre verileri, Hong Kong’un hava kalitesinde sürekli toz ve partikül bulunduğunu gösteriyor. Yalnızca bu toz ve partiküller bazı dönemlerde gözle görülemeyecek kadar düşük olabiliyor. Nem ve gökdelenler bunu gizleyebiliyor.
Hava kalitesi ölçümleri, Hong Kong’un büyük bir metropol olduğundan yoğun PM₂.₅ ve PM₁₀, yani ince ve kaba toz partikülleri seviyelerine sahip olduğunu göstermekte. Ayrıca şehir toza ve partikül birikimine karşı da hassas. 2025 yılında Hong Kong’da Nisan’da Gobi Çölü’nden gelen nadir bir toz olayı yaşandı ve hava kalitesi belirgin şekilde bozuldu. Hava kalitesi kötüleştiğinde görüş mesafesi düşüyor ve sağlık için uyarılar bile yapılıyor.
Resmi hava kalitesi verilerine göre Hong Kong’daki partikül madde seviyeleri zaman zaman orta veya yüksek olabiliyor. Hava Kalitesi Sağlık Endeksi verileri günlük olarak değişiyor ve toza bağlı yükselme gösterebiliyor.
Hong Kong’taki Tozun Kaynağı Ne?
Hong Kong’un toz ve partikülleri hem yerel kaynaklardan hem de bölgesel taşınımdan kaynaklı. Araç egzozları, inşaat ve yıkım tozu, endüstriyel faaliyetler vs. özellikle yol kenarlarında toz birikmesine neden olabiliyor. Diğer yandan Çin anakarasından ve çöllerden gelen toz bulutları ve mevsimsel meteorolojik değişimler de toza neden olabiliyor. Hong Kong çöllere 1600 km uzaklıkta olsa da rüzgarla taşınan toz zaman aman şehirde ölçülebiliyor. Yani Hong Kong sokaklarında toz yok algısı yanlış.
Ancak ‘Hong Kong çok tozlu bir şehir’ de diyemeyiz. Dünya Sağlık Örgütü ve bölgesel çevre raporlarında Hong Kong; Delhi, Kahire ve Tahran gibi yüksek tozlu şehirler arasında yer almıyor. Hong Kong’da PM₂.₅ ve PM₁₀ değerleri, günlere ve mevsimlere göre orta-yüksel seviyelere çıkabiliyor. Özellikle kış ve rüzgar yönü değiştiğinde bu değerler artıyor.
Temiz Görünüyor Ancak Hava Kirli Çelişkisi Neden Yaşanıyor?
Bunun nedeni bilimsel çalışmalara göre şehirdeki yüksek nemin tozun yüzeylerde kalın tabaka oluşturmasını engellemesi. Partiküller ya çökeliyor ya da havada dağınık olarak kalıyor. Öte yandan Hong Kong belediyesi ana yolları her gün yıkıyor. İnşaat alanlarında toz bastırma zorunluluğu bulunuyor.
Hong Kong’un Yiyecek ve Çevresel Hijyen Departmanı raporlarına göre; sokaklar en az günde bir kez manuel olarak süpürülür. Yoğun yayalar ve ticari bölgelerde bu günde 4-8 defa olabilir. Mekanik süpürgeler özellikle ana yollar ve yüksek trafik alanlarında gece çalışır. Toplamda binlerce temizleyici sokakların temizliği için çalışır. Birçok bölgede sokak yıkama ekipleri sürekli çalışır ve ihtiyaca göre günlük yıkama yapılır. Basınçlı su makineleri kullanarak zor kir ve leke temizliği yapılır.
Ancak bu temizlik ‘Hong Kong tozlu bir şehir’ olduğu için yapılmaz. Şehirdeki sokak temizliği; insan atıkları, çevre hijyeni, görsel şehircilik, hastalık ve haşere riskini azaltma gibi amaçlarla yapılır. Yani Hong Kong sokaklarının temiz görünümünün nedeni, düzenli temizlik ve kanalizasyon çalışması. Hong Kong’da sokak temizliği basit bir görsellik amacıyla değil, kamu sağlığı ve hijyen için yapılmakta. Hukuken çöp atma, tükürme, su dökme gibi davranışlara yüksek para cezaları da uygulanmakta.
KAYNAKLAR:
https://www.aqhi.gov.hk/en/what-is-aqhi/faqs.html
https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1352231025005503
https://www.sohu.com/a/883590738_122342248
https://aqicn.org/country/hong-kong/tr/
https://en.wikipedia.org/wiki/Air_pollution_in_Hong_Kong
https://www.fehd.gov.hk/english/pleasant_environment/cleansing/clean1.html
https://www.fehd.gov.hk/english/publications/annualrpt/2021/4.html
https://www.gov.hk/en/residents/environment/air/airquality.htm
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın