New York Üniversitesi’nde yapıldığı iddia edilen bir araştırmaya göre; insanlar 30 yaşına geldiğinde arkadaşlarının yarısını kaybediyor. Bu iddia doğru mu?
Çoğumuz yaşımız ilerledikçe daha az sosyalleşmekten, arkadaş çevremizin azalmasından şikayet ederiz. Kimileri bunu 20’lerinin ortasında kimileri 30’larından sonra hissedebilir. Yaş ve arkadaşlık ile sosyalleşme arasındaki ilişkiye dair araştırmalar mevcut. Peki 30 yaşına gelindiğinde insanların arkadaş çevresinin yarısını kaybettiğini tam olarak söyleyebilir miyiz?
EDİTÖR: DEMET İLCE
Aslında bu iddia genellikle halk arasında New York Üniversitesi olarak bilinen City University of New York (CUNY) isimli kurumun çalışmasına atfediliyor. CUNY tarafından 2015 yılında duyurulan bir çalışmaya göre, insanların 20’lerinde arkadaş çevresi genelde genişlerken, 30’lu yaşlara gelindiğinde arkadaş çevresi daralıyor. Evet çevre daralıyor. Ancak insan sayısı değil, her gün iletişim kurduğumuz kişi sayısı azalıyor diyebiliriz.
CUNY çalışmasında bu ‘yarısını kaybetme’ ifadesi aslında niceliksel bir bulguyu işaret etmiyor; arkadaşlarla geçirilen vakit ve günlük etkileşim sayısı ifade ediliyor.
Daha eski bir sosyoloji araştırmalarından Gerald Mollenhorst’ın çalışmasında ise ‘yakın sosyal çevrenin yaklaşık yarısı yedi yıl içinde yerini yenilerine bırakıyor’ denilmiş. Yani her 7 yılda arkadaş çevresinin yarısı değişiyor demek ile 30 yaşında yarısını kaybediyor demek aynı değil.
Neden Böyle Bir Azalma Var?
Araştırmacılar ve uzmanlara göre bunun birkaç sebebi var. Bu sebeplerden biri; 20’lerde kişiler kimlik keşfi yaşıyor, hayat tarzı denemelerine girişiyor. Bu nedenle daha fazla kişiyle tanışma ve sosyal çevre genişliğine sahip oluyor. 30’larda ise kimliğin yerleşmiş olması, evlilik, kariyer ve aile hedefleri gibi sebeplerle sosyal önceliklerin değişiyor.
Diğer sebep insanların aynı şehirde kalmama, taşınma vs. gibi nedenlerle fiziksel yakınlığın azalması.
Başka bir sebep ise toplumsal yaşam ve sosyal yapıdaki değişiklikler. Örneğin okul ve üniversite gibi kolay tanışma ortamlarının azalması; iş ve bireysel sorumlulukların ön plana çıkması.
Gerald Mollenhorst’ın Araştırması
Hollanda’da 18-65 yaş aralığında, 1,007 kişiyi kapsayan geniş bir araştırma yapıldı. Bu araştırmada 7 yıl sonra 604 kişi yeniden incelendi. Yakın çevre üyelerinin yaklaşık yüzde 50’sinin 7 yıl içinde ortadan kalktığı görüldü. Ancak bu sosyal ağın küçüldüğü anlamına gelmiyor. Aynı zaman içinde insanların yeni kişilerle tanışıp eski arkadaşlarının yerini aldığı görüldü. Yani bu aslında arkadaş çevresinin yarıya düşmesi değil de yakın çevredeki kişilerin önemli kısmının değişmesi anlamına geliyor.
Yapılan Diğer Araştırmalar
Yaşam boyu sosyal ağ değişiklikleri ve yaşam olaylarını konu alan bir meta analizde ise 277 çalışma ve toplamda 177.635 katılımcı kullanılarak ergenlikten yaşlılığa kadar sosyal ağ değişimleri incelendi. Bu inceleme sonucunda, tüm sosyal ilişkilerin gençlik döneminde arttığı, daha sonra yetişkinlik boyunca azalma gösterdiği gözlemlendi. Yakın dostlar ve arkadaş çevresinin ise yine yetişkinlik boyunca azaldığı kaydedildi. Çalışmaya göre aile ilişkileri ise genelde stabil kalıyor. İş arkadaşları, komşular ve akraba olmayan tanıdıklar gibi çevreler ise yaşa ve yaşam olaylarına bağlı olarak değişiyor.
2012 yılında yaş, evlilik ve ebeveynliğin sosyal temaslar ve destek üzerindeki etkilerinin uzunlamasına analizleri yapıldı. Bu çalışmada, 12 yıllık panel verisi kullanıldı ve bireylerin yaş, evlilik ve ebeveynlik gibi yaşam olaylarıyla sosyal ilişkilerde nasıl değişiklikler yaşadığı incelendi. Sonuç olarak, evliliğin tanıdıklar ve iş arkadaşları vs. üzerinde çok etkili olmadığı; ancak güçlü dostluk ilişkilerini önemini değiştirdiği görüldü. Bu çalışma ebeveynliğin, arkadaşlık ve tanıdık ilişkilerinde düşüşe sebep olabileceğini, bazen bu azalımın komşuluk veya daha yakın çevre bağlarına yönelme ile dengelendiğini gösterdi.
“Yakın Arkadaşlıklarda Değişim: Yaş ve Cinsiyet Farklılıkları” isimli 2022 tarihli bir çalışmada; 17-60 yaş arasında kişiler üzerinde mobil telefon kullanımı verileri göz önünde bulunduruldu. ‘İç çember’ olarak adlandırılan çok yakın arkadaşlar grubunda bile her yıl %1-4 oranında değişim gözlemlenirken, değişim oranının 17-21 yaş aralığında daha yüksek olduğu, yaş ilerledikçe ise biraz yavaşladığı görüldü.
“Yetişkinlikte Arkadaşlık Kaybı ve Dağılması: Kavramsal Bir Model” başlıklı 2022 tarihli bir makalede, yetişkinlikte arkadaş kaybı ve dostlukların sona ermesi süreçleri incelendi. Özellikle yetişkin dönemde; özel, kişisel ve ortam temelli faktörlerin arkadaş kayıplarına yol açabileceği vurgulandı.
Sonuç olarak; arkadaş çevresi genişliği ve sosyal etkileşim sıklığı 30’lu yaşlarda azalabiliyor. Ancak “insanlar 30 yaşına geldiğinde arkadaşlarının yarısını kaybediyor” iddiasının kesin olarak ‘arkadaş çevrenin yarısını kaybedersin’ şeklinde formüle edilmesi bilimsel çalışmalarla kanıtlanmamış. Yani iddia abartı görünüyor.
KAYNAKLAR
https://www.sciencedaily.com/releases/2009/05/090527111907.htm
https://www.livescience.com/5466-friends-replaced-7-years.html
https://www.vox.com/2016/7/12/12148938/friendship-adult-challenges-solutions
https://www.aol.com/news/main-reasons-friendships-fade-study-134311723.html
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22642230/
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1040260812000512
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın