Ne Kadar Doğru? Yemekten sonra Yürüyüş Yaparak Gaz Çıkarma Akımı: Fart Walk

Özellikle ağır ve çok yemek yedikten sonra oluşan şişkinlikten ve hazımsızlıktan kurtulmak için ne yapıyorsunuz? Kanada’da ‘Fart Walk’ adı verilen, yemek sonrası midede biriken gazı rahatlatmak için yürüyüşe çıkıp gaz çıkarmayı içeren yeni bir trendin ortaya çıktığı iddia ediliyor. Gerçekten de Kanadalılar, yemek sonrası Fart Walk yapıyor olabilir mi? Diğer yandan bu eylem gerçekten sağlığa faydalı mı? Gelin birlikte araştıralım…

EDİTÖR: DEMET İLCE

Yaptığımız ilk araştırmalarda BBC News Türkçe’de yer alan bir haber karşımıza çıkıyor. Bu haberde, yemekten sonra gazı boşaltmak için yapılan ‘gaz yürüyüşü’ akımının sosyal medyada bir sağlık trendi olduğundan bahsediliyor ve belirtilene göre bu akımın öncülerinden biri de profesyonel ev ekonomisti ve aktris Mairlyn Smith. Smith’in kocasıyla yaptığı yürüyüşlerin videoları Instagram ve TikTok’ta milyonlarca kez izlenmiş.

View this post on Instagram

Yaptığımız araştırmalarda ‘Fart Walk’ terimini ilk kullanan kişinin gerçekten de Mairlyn Smith olduğunu görüyoruz. Smith, yemek sonrasında eşiyle beraber yaptıkları yürüyüşleri sosyal medyada paylaşarak bu hareketi ‘post-dinner stroll to relieve gas’ yani yemek sonrası gazı rahatlamak için yürüyüş olarak ifade ediyor.

Bu paylaşımdan sonra ‘Fart Walk’ kavramı sosyal medyada hızla yayıldı. Birçok medya kuruluşu ve sağlık/yaşam sayfası da bu kavramı haberleştirmiş. Bu da trendin daha çok konuşulmasına neden olmuş durumda.

Bu Konuda Uzmanlar Ne Diyor?

Bazı uzmanlar bu tip hafif yürüyüşlerin sindirim ve genel sağlık üzerinde olumlu etkileri olabileceğini söylüyor. Uzmanlara göre yemek sonrasında yapılan kısa yürüyüşler, bağırsak kaslarını ve mide-bağırsak sistemini harekete geçirebiliyor. Bu da sindirimi kolaylaştırabiliyor, gaz, şişkinlik, kabızlık gibi belirtileri azaltabiliyor.

Fart Walk savunucuları, yürüyüşün ayrıca kan şekeri kontrolüne de yardımcı olabileceğini, bunun da uzun vadede diyabet riskini azaltmaya katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

Hafif bir yürüyüş, sindirim sistemini harekete geçirdiği için yemek sonrası midenin aşırı asitli kama süresi kısalabilir. Bunun da bazı kişilerde mide ekşimesi ve reflü gibi sorunlara iyi gelebileceği söyleniyor.

Fart Walk Akımı Bilimsel Olarak Kanıtlandı mı?

Bu trendin faydaları konusunda yapılan araştırmalar genel olarak hafif egzersiz ve yürüyüş düzeyinde. Bu zaten yıllardır bilinen ‘yemekten sonra hafif yürüyüş iyi gelir’ bilgisiyle büyük ölçüde aynı. Yani Fart Walk sanki var olan bir alışkanlığı mizahi yolla sosyal medyada yeniden paketlemiş gibi.

Bazı haberlerde ve yazılarda, bu yürüyüşlerin kanser ve tip 2 diyabet riskini azaltacağı yönünde iddialar da mevcut. Fakat bu tarz iddiaların dayandığı kesin, uzun vadeli ve büyük ölçekli bilimsel çalışmalar yok.

Yemek sonrası yürüyüş fikriyle ilgili hakemli dergilerde yayımlanmış çalışmalar var ancak yürüyüş esnasında gaz çıkarma özelinde yapılan çalışmalar oldukça sınırlı.

Fonksiyonel karın şişkinliği olan bireylerde, yemeklerden sonra kısa süreli fiziksel aktivitenin gastrointestinal semptomlara etkisi üzerine bir çalışma yapılmış. Bu araştırmada yemekten sonra her öğünün ardından 10-15 dakika yürüyüş yapan katılımcılar ile kontrol grubuna ‘prokinetik ilaç ve simetikon’ alanlar karşılaştırılmış Yürüyüş grubunun, yemek sonrası gaz, şişkinlik, karın dolgunluğu veya rahatsızlığı, geğirme gibi gastrointestinal belirtilerde, ilaca benzer ya da bazen daha iyi iyileşme gösterdiği görülmüş. Bu sonuç, hareketsiz kişilerde yürüyüşün, yemek sonrası rahatsızlıkları hafifleterek hazmı kolaylaştırabileceğini gösteriyor.

Farklı özelliklere sahip yemeklerden sonra yemek sonrası yürüyüşün glikoz tepkisi üzerindeki etkileri üzerine yapılan başka bir araştırmada; kan şekeri tepkisi izlenmiş. 30 dakika yemek sonrası hızlı yürüyüş, farklı karbonhidrat oranlarına sahip öğünlerde kan şekerinin tepe yapmasını anlamlı biçimde düşürmüş.

Yemekten hemen sonra yürümenin, yemekten sonra bir saat beklemekten daha etkili bir kilo kaybı sağladığını gösteren bir araştırmada ise yemek sonrası yürüyüş yapanların, yürüyüşü yemekten bir saat sonra yapanlara göre daha fazla kilo verdikleri görülmüş.

‘Gaz Çıkarmayı Sağlayan Fart Walk’ Üzerine Kesin Kanıt Yok

Yapılan çalışmalarda, parametreler genelde karın hazımsızlığı, şişkinlik, dolgunluk hissi, kan şekeri, abdominal rahatsızlık veya rahatlık gibi nispeten genel ve öznel ölçüler kullanılmış. Gaz çıkarma sayısı, gaz çıkarma süresi gibi spesifik fizyolojik ölçüler ise oldukça nadir. Bu da ‘gaz çıkarma yürüyüş sayesinde arttı’ demek için yeterli bilimsel verilerin olmadığını gösteriyor.

Örneğin şişkinlik üzerine yapılan çalışmada, yürüyüşün şişkinlik hissini azalttığı söyleniyor. Ancak bu kesin gaz çıkışı ile ölçülmemiş.

Literatürde postprandial walking, çok yüksek karbonhidrat ile ağır yemekleri, gaz ve flakulans gibi özel kombinasyonları değerlendiren çok az sayıda çalışma mevcut.

Sonuç Olarak…

Yemek sonrasında yürüyüş yapmak hakemli araştırmalara göre; kan şekeri kontrolü, hazımsızlık, kilo kontrolü gibi alanlarda olumlu görünüyor. Ancak bu etkiyi ‘özellikle gaz çıkarmaya yarar, şişkinliği mutlaka giderir’ diye kesin bir şekilde söylemek için şu an elimizde yeterli bilimsel çalışma bulunmuyor.

Yani Fart Walk adından bir akım var ve kaynağı Kanada. Sosyal medyada yayılmış ve insanlar yemek sonrası gaz sorunlarına çare olarak kısa yürüyüş videolarını paylaşıyor. Bu yürüyüş sindirim ve bağırsak hareketleri açısından da bazı uzmanlar tarafından destekleniyor. Fakat dediğimiz gibi yürüyüşün gaz çıkışı garantisi olduğunu gösteren yeterli veri bulunmuyor. Ayrıca Fart Walk trendini tüm Kanadalıların uyguladığını da söyleyemeyiz.

KAYNAKLAR:

https://www.ndtv.com/feature/what-is-fart-walk-new-wellness-trend-going-viral-for-its-health-benefits-8309986

https://www.cbsnews.com/news/viral-fart-walk-helps-digestion-blood-sugar/