Amerika Birleşik Devletleri Temsilciler Meclisi Üyesi Ben Cline’ın X hesabı üzerinden Çin dronlarına yönelik yaptığı paylaşım endişe uyandırdı. Cline yaptığı paylaşımda, “Çin yapımı dronlar, görüntü toplayarak hatta konum takibi yaparak Amerikalıları tehdit ediyor. Bu yüzden Temsilciler Meclisi Başkanı Johnson’a, NDAA’nın (Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası) 1723. Bölümünün korunması için mektup yazılmasına öncülük ettim. Dronlarımız, yabancı düşmanlar için değil, Amerikan halkı için Amerikan yapımı olmalıdır.” ifadelerini kullandı. Gerçekten Çin dronları Amerikalıları tehdit mi ediyor? Bu dronlar ile ilgili güvenlik endişeleri ve çekinceler neler?
EDİTÖR: DEMET İLCE
Cline’ın yaptığı sosyal medya paylaşımında, gönderisine ABD Temsilciler Meclisi’ndeki birçok milletvekilinin, Meclis Başkanı Mike Johnson’a resmi olarak yazdığı bir Kongre mektubunu da paylaşmış. 24 Ekim 2025 tarihli bu mektubun konusu ise House NDAA içindeki ‘’Section 1723’’ maddesinin korunmasını istemek.
Section 1723 Maddesi Ne?
Mektupta aktarıldığına göre Section 1723, ABD’nin yabancı düşman ülkelerle bağlantılı drone üreticilerini güvenlik açısından incelemesini zorunlu kılıyor. Yalnızca Çin ile sınırlı değil, diğer yabancı üreticileri de kapsıyor. Drone üreticilerinin; görüntü toplama, telemetrik veri aktarma ve konum bilgi toplama gibi yetenekleri varsa, bunun ABD milli güvenliği için risk oluşturabileceğini söylüyor.
Mektupta Ne Anlatılıyor?
Mektup, Çin yapımı dronların görüntü, konum, telemetri gibi verileri toplayıp Çin hükümetine iletebileceğinden bahsediyor. Kaynak olarak ise CISA ve FBI raporları eklenmiş.
DJI ve Autel’in ABD drone pazarının %70-80’ini kontrol ettiği belirtilerek, ‘ülkeyi aşırı derecede dışa bağımlı kılıyor’ ifadeleri kullanılmış.
Ayrıca mektupta Trump yönetiminden verilen kararnameler (American Airspace Sovereignty ve “Unleashing American Drone Dominance) referans alınmış. Bu kararnameler de Çin dronlarını sınırlamayı hedefliyordu.
Mektubu imzalayan milletvekilleri, Section 1723 maddesinin zayıflatılmamasını istiyor. Bu madde yasama sürecinde çıkarılabilir veya yumuşatılabilir. Ancak milletvekilleri bu maddenin çıkarılmasına kesinlikle karşı.
Bu mektup ABD Kongresi üyelerinin Çin yapımı dronlarla ilgili endişesini açıkça belirtiyor.
Peki Çin Yapımı Dronlar Görüntü Toplayıp Konum Takibi Yaparak Amerikalıları Tehdit Ediyor mu?
Ocak 2024’te CISA (Siber-Güvenlik ve Altyapı Güvenliği Ajansı) ve FBI, Çin menşeli insansız hava araçlarının ‘kritik altyapı ve ulusal güvenlik için önemli risk’ teşkil edebileceği; görüntü, veri toplayabileceği ve verileri dışa aktarabileceği yönünde kamusal uyarı yayımlanmış. Bu verilerin uygun önlemler yoksa yetkisiz erişime veya dış aktarıma açık olabileceğine ve kritik altyapı ile ulusal güvenlik riski oluşturacağına yer verilmiş.
NDAA (Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası) içinde, Çin kaynaklı UAS/iletişim ekipmanlarının güvenlik incelemesine veya kısıtlamasına ilişkin hükümler önerilmiş. FY25 NDAA metni ve FY26 (House) taslağı H.R.3838’deki Section 1723 genişletme teklifleri bu yönü destekliyor.
House FY26 taslağı/ H.R.3838 ve ilgili raporlarda, ‘Section 1723’ün’ “yabancı kaynaklı iletişim ekipmanları ve hizmetlerinin risk değerlendirilmesi”ni kapsayacak şekilde ele alındığı, House versiyonunun daha da genişletilerek UAS iletişim ekipmanları, entegre yazılım ve belirli spektrum bantlarını değerlendirme kapsamına dahil etmiş.
Ben Cline’ın paylaşımından yola çıkarak yaptığımız araştırmada; FY25 NDAA ve ilgili komite raporlarının, Çin kaynaklı iletişim ekipmanları ile ilgili değerlendirme veya kısıtlama mekanizmalarını içerdiği görülüyor. FY26 House taslağı da bu kapsamı genişletiyor. Öte yandan kongre üyeleri ve endüstri paydaşları da ‘Çinli üreticilerin veri toplama ve erişim riskleri’ konusunda uyarılarda bulunmuş. Ben Cline’ın yaptığı paylaşımda ‘mektuba öncülük ettim’ iddiası da bir milletvekili paylaşımı olduğundan doğruluk payını artırıyor.
Sonuç olarak; Çin yapımı dronların görüntü ve konum verisi nedeniyle bir güvenlik riski oluşturduğu; Kongre içinde Section 1723 benzeri hükümlerin korunması için milletvekillerinin harekete geçtiği kabul edilebilir.
ABD’de federal kurumlar, Çin yapımı dronların ulusal güvenlik, siber güvenlik ve veri güvenliği riski taşıdığını söylüyor. Örnek vermek gerekirse CISA ve FBI, yabancı üreticilerden gelen drone ve gözetleme ekipmanlarının ‘kritik altyapıya sızma, veri sızıntısı veya casusluk’ potansiyelini vurguluyor.
Bazı güvenlik araştırmacıları da belirli drone modellerinin yazılımlarına zafiyetlerde bulunmuş. Kötü amaçlı aktörlerin bu açıklardan faydalanabileceğini, drone üzerinden izinsiz veri çekebileceğini, konum ve görüntü takibi yapabileceğini öne sürmüş.
Bazı akademik araştırmalar ise drone teknolojisinin gizlilik ve güvenlik tehditleri oluşturabileceğini gösteriyor.
Tüm bu endişeler nedeniyle, bazı devlet kurumları kararlar aldı. Örneğin, 2023-2024 döneminde ABD yasaları kapsamında Çin kaynaklı insansız hava araçlarının federal alımı yasaklandı.
DJI Ne Diyor?
Bu güvenlik endişelerine karşı DJI, ürünlerinin güvenli olduğunu, bağımsız kurumlarca denetimlerden geçtiğini, testlerde izin verilmeyen veri sızıntısı saptanmadığını söylüyor. Ayrıca Şirket, 2017 yılından beri bağımsız güvenlik denetimleri yaptığını ve bir ‘hata ödüllendirme’ programı olduğunu, ürünlerin ‘Local Data Mode’ gibi modlarla kullanıcılara veri güvenliği ve mahremiyet kontrolü sunduğunu belirtiyor.
Yani Çin yapımı dronların ‘otomatik casusluk’ yaptığını söylemek için hala yeterli teknik kanıt sınırlı.
Neden ‘Çin’ Özellikle Vurgulanıyor?
ABD ve bazı batılı ülkelerde, yabancı menşeli teknoloji ürünleri; yazılım, donanım ve veri erişimi kombinasyonu sebebiyle stratejik risk olarak görülüyor. Drone gibi cihazlarda mikrofon, kamera, veri aktarımı, GPS, yazılım güncellemesi gibi bileşenler ise bu riski artırıyor. Diğer yandan Çin’de bazı yasalar, devletin yerli şirketlerden veri talep edebilmesine olanak verebilecek şekilde yorumlanıyor. Bu da firma vs. devlet baskısı potansiyelini gündeme taşıyor. Bundan dolayı Çin menşeli olması, birçok gözlemciye göre sadece ekonomik değil, jeopolitik, istihbarat ve güvenlik temelli bir hassasiyet oluşturuyor.
Ancak ‘ABD vatandaşları casusluk hedefi oldu’ gibi somut vakalar yaşanmamış. Risk daha çok potansiyel nitelikte denilebilir. ABD kurumları şu an yalnızca potansiyel risk nedeniyle önlem alıyor. Riskler arasında bahsettiğimiz gibi veri güvenliği, konum ve görüntü takibi, tedarik zinciri güvenliği vs. mevcut. Çin’in de bazı yasalarında, devletin şirketlerden veri talep edebilmesini mümkün kılmasından dolayı jeopolitik kaygılar da mevcut.
KAYNAKLAR:
https://dustyjohnson.house.gov/media/press-releases/johnson-requests-briefing-chinese-drones
https://viewpoints.dji.com/blog/whats-going-on-with-dji-in-the-u.s
https://arxiv.org/abs/2008.12461
https://www.washingtonpost.com/national-security/2024/08/27/dji-drone-china-loophole-security/
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın