Sosyal medyada karşılaştığımız bazı iddialar, teknolojik yeniliklerin kamuoyundaki algısını doğrudan etkileyebiliyor. Bunlardan biri de, kullanımı giderek yaygınlaşan, hem ekonomik hem de çevre dostu özellikleriyle öne çıkan elektrikli araçların çok daha kolay yandığı yönündeki paylaşımlar.

Peki uzmanlar ne diyor? Son araştırmalar bu konuda ne söylüyor? Sizin için inceledik. Gelin detaylara birlikte bakalım.

🚗 Elektrikli Araçlarda Yangın Çıkma Nedenleri

Elektrikli araç yangınlara ait haberler, içten yanmalı araçlara kıyasla manşetlerde daha fazla yer buluyor. Bunun en önemli nedeni, EV’lerin(*) henüz görece yeni bir teknoloji olması ve markaların güvenilirlik konusundaki çalışmalarının hâlen devam etmesi. Geleceğin teknolojisi olarak ön plana çıkan ve otomobil sektöründe yeni bir devir açan elektrikli araçlarla ilgili yangın haberleri genellikle bir bataryanın alev alması, patlama görüntüleri ve dramatik videolar eşliğinde sunuluyor. Peki bu olayların gerçekleşme sıklığı, gerçekten de bu kadar yüksek mi?

Elektrikli araçların bataryaları, yüksek enerji yoğunlukları nedeniyle kısa devre, aşırı ısınma veya fiziksel hasar sonucunda yangın riski taşıyabilir. EV’lerde, lityum iyon bataryaların zarar görmesi veya termal kaçak (thermal runaway) sonucu yangın çıkması durumunda, bu yangın benzinli araçlara kıyasla daha şiddetli olabiliyor. Bu risk şu an üreticilerin en çok odaklandığı güvenlik alanlarından biri haline gelmiş durumda.

🔥 Bilim Ne Diyor?

Applied Energy dergisinde yayımlanan 2023 tarihli kapsamlı bir çalışma, elektrikli araçların tam ölçekli yangın testlerini ele aldı. Araştırmanın temel bulgularından bazıları şöyle:

• Yangın çıkması konusunda, elektrikli araçlar benzinli araçlara göre daha riskli değil; ancak yangının çıkması durumunda süreçlerde farklılıklar gözlenebiliyor.
• Batarya kaynaklı yangınlar genellikle termal kaçak (thermal runaway) nedeniyle ortaya çıkıyor. Bu durum, bataryanın içindeki hücrelerin bir zincirleme reaksiyonla alev almasına neden olabiliyor.
• Araç bataryaları, fiziksel olarak delinip ateşe maruz bırakılarak yapılan testlerde bile yangının başlaması zaman alabiliyor.

📊 İstatistikler Ne Diyor?

Amerikan Ulusal Ulaşım Güvenliği Kurulu (NTSB), İsveç Acil Durumlar Ajansı, EV FireSafe ve bağımsız sigorta analistlerinin verilerine göre:

EV’ler, içten yanmalı araçlara göre yaklaşık 60 kat daha az yangın çıkarıyor.

Amerikan Karayolu Güvenliği Kurulu (NTSB) ve Norveç Karayolu Federasyonu gibi resmi kurumların yayınladığı veriler de oldukça dikkat çekici. Bu verilere göre:

• İçten yanmalı motorlara sahip araçlarda yangın çıkma olasılığı, elektrikli araçlara göre 4 ila 10 kat daha fazla.
• Tesla araçlarının yangın oranı, 1 milyar kilometre başına yaklaşık 5 yangın civarında. Bu oran, geleneksel araçlarda 50 ila 100 yangın arasında değişiyor.

🔥 Peki Yangınlar Neden Daha Tehlikeli Görünüyor?

Elektrikli araç bataryaları alev aldığında yüksek sıcaklık ve yoğun duman oluşur. Bu nedenle söndürülmeleri daha zor olabilir ve bu da müdahale süresini uzatır. Ancak bu, yangının daha kolay çıktığı anlamına gelmez; sadece yangın çıktığında farklı bir müdahale süreçleri gerektiğini gösterir.

İtfaiye ekipleri, EV yangınlarının daha fazla müdahale gerektirdiğini doğruluyor:

• ICE araç yangınları → 2.000–4.000 litre suyla söndürülebiliyor.
• EV yangınları → 90.000–150.000 litre su gerekebiliyor.

Örneğin bazı Tesla vakalarında, dakikada 2.200 litre su kullanılarak 40 dakika boyunca müdahale gerektiği raporlanmış.

⚙️ Bilimsel Testler Ne Gösteriyor?

2023’te yapılan tam ölçekli yangın testleri gösteriyor ki:

• EV’lerin toplam ısı salımı ve yangın yayılma hızı, benzinli araçlarla benzer şekilde ilerliyor.
• Batarya yangını başlı başına büyük bir tehdit oluşturmuyor; ancak bataryadan dışarı jet alev şeklinde fırlayacak yüksek sıcaklıktaki ateş, çevredeki yanıcı malzemelere ulaştığında yangın hızla yayılabiliyor.
• Yangının asıl yükü ise yine geleneksel yanıcı malzemelerden — koltuk, döşeme, izolasyon gibi — kaynaklanıyor.

Elektrikli araçlar doğaları gereği farklı risk profillerine sahip olabilir; ama mevcut veriler onların daha tehlikeli ya da daha kolay yanan araçlar olduğunu göstermiyor. İddiaların aksine, günümüzün elektrikli otomobilleri, yangın güvenliği açısından son derece sıkı testlerden geçiriliyor ve gerçek hayattaki istatistikler bu araçların oldukça güvenli olduğunu ortaya koyuyor.

Yeni nesil katı hal bataryalar (solid-state) ve gelişmiş batarya yönetim sistemleri, hem termal kaçak riskini azaltıyor hem de yangın ihtimalini minimuma indiriyor. Ayrıca, evlerde kullanılan batarya sistemlerinde (örneğin güneş enerjili sistemler) de yangın riski, belirli standartlara uyulduğunda son derece düşük. Bu sistemlerin gelişimi, araçlardaki batarya güvenliğini de doğrudan etkiliyor.

✅ Yangın İhtimali Düşük, Sadece Müdahale Daha Karmaşık

Sonuç olarak elektrikli araçlar:

• Daha az yangın çıkarıyor.
• Yangın çıktığında farklı davranıyor.
• Ama daha tehlikeli değil.

Özetle: “EV’ler çabuk yanar” iddiası, istatistiklerle desteklenmeyen bir algıdan ibaret. Gerçekler ise güven veriyor — hem bugüne, hem geleceğe.

Unutmayın: Bir teknolojiyi yargılamadan önce, onunla ilgili doğru verileri değerlendirmek gerekir. Elektrikli araçlar da tam olarak böyle bir örnek.

Doğru bilgiye ulaşmak için İddialar ve Gerçekler’i takip etmeye devam edin!

* EV (Electric Vehicle) Elektrik tahrikli tüm taşıtları ifade eden kısaltmadır. 

Kaynaklar:

• https://ctif.org/news/150-000-liters-water-needed-put-out-fire-electric-car
• https://alliedworldinsurance.com/risk-management/electric-vehicle-fires-a-cause-for-concern/
• https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0306261922017548
• https://www.arabam.com/blog/elektrikli_dunyasi/elektrikli-araclarda-yangin-riski-ne-kadar/
• https://temizenerji.org/2024/08/19/arastirma-elektrikli-araclarda-yangin-riski-fosil-yakitli-araclara-gore-daha-dusuk/