Bu Markaların Adları Sizi Şaşırtabilir

“Bir markanın adı sadece bir etiket değil, bir hikâyenin özeti de olabilir.”

Günlük hayatımızda sıkça karşımıza çıkan Türk markalarının isimlerinin ardında, sandığımızdan çok daha ilginç hikâyeler saklı. Bazılarının Türk olduğuna bile şaşıracağınız bu markalar kimi zaman bir ailenin adını, kimi zaman kurucuların lakaplarını ya da memleketlerini taşıyan bu isimler, sadece ticari bir tercih değil; aynı zamanda kültürel bir mirasın, kişisel bağların ve bazen de zekice yapılmış kelime oyunlarının ürünü.

Gelin, tanınmış bazı Türk markalarının ne anlama geldiklerine ve bazılarının sürprizli hikâyelerine birlikte bakalım.

Tanıdık Markalar, Beklenmedik Açılımlar

Les Benjamins: “Les” Fransızca’da “the” anlamına gelen çoğul artikeldir. “Benjamins” ise markanın kurucusu adını Bünyamin Aydın’dan gelmektedir.
Alfemo: Ali Feyzullah Mobilya
Akbank: Adana-Kayseri Bankası. Aslen Kayserili olan Sabancı ailesinin iş dünyasında yer almasında Adana’nın yeri ayrı olunca bugün Türkiye’nin en büyük bankaları arasında yer alan Akbank doğmuş.
Sevenhill: İstanbul’un Yedi Tepesi’ni işaret eden marka aslında ilk önce Türkçe olarak ‘Yeditepe’ ismiyle piyasaya girmiş ama tutunamamış. Daha sonra ismini Sevenhill olarak değiştirip tekrar piyasaya girmiş ve bu sefer hedefine ulaşmış.
Beko: Bejerano ve Koç’un ortak girişimi
Enka: Enişte ve Kayınbirader iş birliğinin bir sonucu olarak bu kelimeleirn ilk hecelerinden oluşmuş bir markadır. Enişte Şarık Tara, kayınbirader de Sadi Gülçelik.
NTV: Nergis Televizyonu
Dimes: Açılımı Diren Meyve Suları olan markanın ismi, kurucusu Mustafa Vasfi Diren’in soy adından gelmektedir.
TÜPRAŞ: Türkiye Petrol Rafinerileri AŞ
HES Kablo: Açılımı “Hacılar Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş.” olan markanın sahibi ve isim babası İstikbal ve Bellona’nın da sahibi olan Hacı Boydak’a
Vakko: Vitali ve Alber Hakko kardeşlerin isim ve soy isimlerinin birleşiminden oluşmuştur.
KİPA: Kitle Pazarlama A.Ş.
RODİ: Ramazanoğulları Dikim İşletmeciliği
ASELSAN: Askerî Elektronik Sanayi
TEMSA: Türkiye Elektrik ve Makina Sanayi A.Ş.
TAI: Turkish Aerospace Industries
İPEK MOBİLYA: Kurucusu İpek ailesinin soyadından
DYO: Durmuş Yaşar ve Oğulları
Ramsey: Kurucusu Remzi Gür’ün adından esinlenilmiştir. Bir dönem Londra’da yaşayan Remzi Gür’e yabancılar Ramsey diye seslenince bu ismi benimseyen kurucu markasına da bu ismi vermiş.
Osse: Osman ve Sezai’nin ortak markası
Mado: 1800’lü yıllardan beri dondurmacılıkla uğraşan Kanbur ailesinin Maraş dondurmasının doğallığını ve kalitesini, Türkiye’nin dışına taşımayı hedeflemesiyle oluşan markanın açılımı Maraş Dondurma.
KVK: Türkiye’nin bilindik isimleri olan Mehmet Emin Karamehmet, Murat Vargı ve Osman Kavala’nın soyadlarının baş harflerini içeriyor.

Bu liste, markaların ardındaki düşüncenin ya da ilişki ağlarının, adlandırma sürecinde ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor. Ancak bazıları var ki, yalnızca açılımlarıyla değil, ardındaki ilginç öykülerle de dikkat çekiyor. İşte onlardan birkaçı:

: Doğu ve Batının harmanı

2011 yılında İstanbul’da Bünyamin Aydın tarafından kurulan Les Benjamins, Türk moda sahnesinde küresel etki yaratan sokak giyimi markalarından biri. Markanın ismi doğrudan bir kısaltma ya da açılım değil, fakat anlam yüklü: “Les” Fransızca’da “the” anlamına gelirken, “Benjamins” hem kurucunun adı olan Bünyamin’e gönderme yapıyor hem de gençliği, enerjiyi ve kültürel zenginliği temsil ediyor. “Benjamins” kelimesi Amerikan kültüründe para ve genç jenerasyonla ilişkilendirilirken, marka bu kavramsal gücü Doğu kültürüyle birleştiriyor.

İlk koleksiyonuna sadece 30 baskılı tişörtle başlayan Les Benjamins, zamanla Milano, Nike, Puma, Coca-Cola ve Apple gibi markalarla iş birlikleri yaparak global bir marka haline geldi. Bugün Harvey Nichols, Antonioli ve Saks 5th Avenue gibi prestijli mağazalarda koleksiyonlarına yer verilen Les Benjamins, kısa zamanda Türk moda sahnesinde önemli bir yere sahip olup, kültürel mirası modern tasarımlarla birleştirerek global bir marka haline gelmiştir.

: Fransız Esintili Türk Markası

2011 yılında tamamen Türk girişimci İlhan Tanacı tarafından kurulan Madame Coco, ev tekstili ve dekorasyon alanında faaliyet gösteriyor.

Tanacı, markanın ismini seçerken Coco Chanel’den esinlendiğini; ancak bu ilham, bir taklitten ziyade, “ulaşılabilir lüks” algısını yerel pazarda yeniden tanımlamak amacıyla bilinçli bir strateji olarak kullanıldığını belirtmiştir. Tanacı, markanın özellikle ilk yıllarında mağaza dekorları, ürün etiketleri ve ambalaj tasarımlarıyla adeta Paris havası estirerek hızlıca dikkat çekmesi ve Fransız kimliğiyle algılanmasının marka değerini hızla artırdığını ve bunun, planlı bir konumlandırma stratejisinin parçası olduğunu çeşitli röportajlarında dile getirmiştir.

Bugün Türkiye dahil 23 ülkede 850’den fazla mağazası olan Madame Coco, misyonunu şu cümleyle ifade ediyor: “Yaşam alanları için esin kaynağı ürünleri, herkes için ulaşılabilir kılmak.”.

: Ambargo Sonrası Bir Savunma Hamlesi

ASELSAN, 1974 Kıbrıs Harekâtı sonrasında Türkiye’ye uygulanan silah ambargosu ardından 1975 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri’nin haberleşme ve elektronik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kuruldu. İsmi, “Askerî Elektronik Sanayi”nin kısaltmasıdır.

Dışa bağımlılığı azaltmak ve millî savunma sanayisini güçlendirmek hedefiyle doğan markanın ilk üretim tesisleri Ankara Macunköy’de açılmıştır. Zamanla yalnızca askerî değil, sivil teknolojilere de yönelen ASELSAN, bugün radar sistemlerinden elektro-optik cihazlara, insansız hava araçlarından deniz platformlarına, hava savunma ve füze sistemlerinden otomasyon ve sağlık teknolojilerine kadar geniş bir yelpazede üretim yapan, dünyanın önde gelen savunma sanayi şirketleri arasında yer alıyor.

İsimler Sadece Etiket Değildir

Bu örnekler gösteriyor ki bir markanın adı, sadece ticari bir tercih değil; çoğu zaman bir geçmişin, bir ilişkinin, hatta bir vizyonun izlerini taşır. Bu isimler, Türkiye’nin girişimcilik ruhunu, aile bağlarını, kültürel mirasını ve küresel hedeflerini bir araya getiriyor. Markaların isimlerini ve hikâyelerini bilmek, onları sadece birer tüketim unsuru olarak değil, aynı zamanda toplumsal belleğimizin bir parçası olarak görmemizi sağlıyor.

Kaynaklar

İddialar ve Gerçekler