Dünyanın En Küçük “Ülkesi”: Sealand Gerçekten Bir Devlet Mi?

Devlet mi değil mi? Sealand, tüm sınırları sorgulatıyor.

Uluslararası hukukta gri bir alanda duran ve sık sık tartışmalara konu olan Sealand, dünyanın en küçük ve en sıra dışı “ülkelerinden” biri olarak dikkat çekiyor. Peki Sealand gerçekten bir ülke mi? Kaç kişilik bir nüfusu var ve tam olarak nerede bulunuyor? İşte Sealand hakkında merak edilen tüm detaylar…

Eski bir askeri deniz platformu: Sealand’in doğuşu

Sealand, İngiltere açıklarında, Kuzey Denizi’nde yer alan ve 2. Dünya Savaşı sırasında İngilizler tarafından inşa edilen HM Fort Roughs isimli bir deniz platformu üzerinde kurulmuş mikrodevlettir. Bu yapay ada, 1943 yılında Nazi Almanyası’na karşı radar sistemlerini ve topçu birliklerini barındırmak amacıyla yapılmıştır.

Savaşın ardından terk edilen yapı, 1967 yılında Paddy Roy Bates adlı eski bir İngiliz asker tarafından işgal edildi. Başlangıçta burayı kendi korsan radyosunu yayınlamak için kullanmak isteyen Bates, kısa süre sonra bu fikrini değiştirdi. Bates, burayı kendi bağımsız devleti olarak ilan etti ve adına da “Prenslik” anlamına gelen Principality of Sealand dedi. Kendini de “Prens Roy” ilan etti.

Sealand Prensliği Bayrağı
Görsel Kaynak: NTV

Konumu nerede?

Sealand, İngiltere’nin Suffolk sahiline yaklaşık 11 kilometre uzaklıkta, Kuzey Denizi’nin ortasında yer alıyor. İnşa edildiği dönemde teknik olarak İngiltere’nin karasularının dışında kalan platform, 1987’de Birleşik Krallık’ın karasularını 3 deniz milinden 12 mile çıkarmasıyla bu sınırlar içine dahil oldu. Ancak Sealand yönetimi, egemenlik iddialarının bu düzenlemeden önceye dayandığını öne sürerek bağımsızlık iddiasını sürdürmeye devam ediyor.

Gerçekten bir ülke mi?

Uluslararası hukuk açısından Sealand, resmi olarak bir devlet olarak tanınmamaktadır. Ne Birleşmiş Milletler üyesidir ne de herhangi bir ülke tarafından diplomatik olarak tanınır. Ancak Sealand sakinleri, 1933 tarihli Montevideo Konvansiyonu’nda belirtilen dört ana devlet kriterine — nüfus, belirli bir toprak parçasına ait sınır, hükümet ve diğer devletlerle ilişki kurabilme kapasitesi — sahip olduklarını öne sürerek bu mikrodevletin varlığını sürdürüyorlar.

Birleşik Krallık’ın UNCLOS 82 kapsamında karasularını genişletmesiyle yapı teknik olarak Birleşik Krallık karasuları içinde kalsa da, Sealand yönetimi egemenlik iddiasının daha önceye dayanmasından ötürü bu durumu geçerli olmadığını belirtiyor. Başka devletler tarafından tanınmama durumunu ise politik bir karar olarak değerlendiren Seland yetkilileri, örnek olarak ABD ile Çin arasıda uzun süren tanıma sürecini ve Filistin-İsrail ülkelerinin uluslararası alanda tanınmalarını gösteriyor.

İnsan yapımı bir yapının ülke kabul edilemeyecği tezine ise Hollanda’nın yüzölçümünün %30unun denizden geri kazanılmış toprak doldurma alanlar olması ve Hollanda’nın ülke bütünlüğünün kabul edildiği gibi Sealand’ın da “egemen bir toprak” olarak kabul edilmesi gerektiğini savunuyorlar.

Sealand ülke olma kriterlerini karşılıyor mu?

Coğrafya uzmanı Matt Rosenberg, bir yerin ülke sayılabilmesi için sekiz temel kriterden söz ediyor. Sealand’ın bu kriterlerin yalnızca bir kısmını karşıladığını belirten Rosenberg, bu durumda Sealand’ın evinin arka bahçesi kadar ülke sayılabileceğini esprili bir dille ifade ediyor. İşte bu 8 kriter:

1) Uluslararası olarak tanınan sınırları olan bir alana veya bölgeye sahip olmak.
2) Sürekli olarak ikamet eden bir nüfus.
3) Ekonomik faaliyeti ve organize bir ekonomiye sahip olmak. Bir Devlet dış ve iç ticareti düzenler ve para basar.
4) Eğitim gibi temel kamu hizmetlerini sağlanmak.
5) Mal ve insanları taşımak için uygun ulaşım sistemine sahip olmak.
6) Kamu hizmetleri ve polis gücü sağlayan bir hükümete sahip olmak.
7) Diğer devletlerden bağımsız egemenliğe sahip olmak. Başka hiçbir Devletin bu Devletin toprakları üzerinde gücü olmamalıdır.
8) Uluslararası toplum tarafından tanınmak. Bir Devlet, diğer Devletler tarafından “kulübe oylanmıştır”.

Kaç kişi yaşıyor? Vatandaşlık durumu nasıl?

Sealand’da kalıcı bir nüfus bulunmamaktadır. Günümüzde sadece birkaç bakım görevlisi dönüşümlü olarak platformda görev yapmak üzere bulunmaktadır. Ancak resmi olarak Sealand pasaportu taşıyan binlerce “vatandaş” vardır. Bu vatandaşlık çoğunlukla sembolik nitelikte olup, internet üzerinden satılan “asil unvanlar” aracılığıyla sağlanmaktadır. Dilerseniz kendinize “Sealand Kontesi” ya da “Sealand Dükü” unvanını bile satın alabilirsiniz.

Sealand’in resmi sitesine göre dünya genelinde yaklaşık 300.000’den fazla “onursal vatandaşı” bulunuyor. Bu vatandaşlıklar, çoğunlukla mikro ulusa olan ilgi çerçevesinde bağış veya destek karşılığında veriliyor ve vatandaşlıklar karşılığında toplanan bağışların bir kısmı okyanusların temizliği için 4Ocean kampanyasında kullanılıyor.

Kendi parası, bayrağı ve milli marşı var

Sealand, bir ülkeye özgü pek çok sembole sahip: Bayrak, pasaport, para birimi ve hatta bir milli marş. Ancak bu sembolik ögeler daha çok ilginçlik ve koleksiyon amacı taşıyor. Platform, zaman zaman bağımsızlık sembolü olarak festivallere, belgesellere ve sanal etkinliklere de konu oluyor.

Günümüzde Sealand ne yapıyor?

Sealand, özellikle internetin yaygınlaşmasıyla birlikte bir popüler kültür ögesi hâline geldi. Bir dönem “veri barındırma merkezi” olarak kullanılmak istendi; hatta bazı korsan radyolar ve internet servisleri burada faaliyet göstermeyi denedi. 2000 yılında HavenCo Ltd adlı bir şirket, burada bir internet sunucu kompleksi yapmak için 250 bin dolar ve hisse senedi verdi, ancak bu ortaklık uzun sürmedi.

Günümüzde ise, daha çok nostaljik ve eğlenceli bir mikro ulus olarak varlığını sürdürüyor. Asil unvanlar, hediyelik eşyalar ve sembolik vatandaşlıklar üzerinden bir tür koleksiyon ve destek topluluğu haline gelmiş durumda.

Sonuç: Ülke mi değil mi? Karar sizin.

Her ne kadar hukuken bir devlet olarak tanınmasa da, Sealand özgün tarihi ve kendine has yapısıyla “dünyanın en küçük ülkesi” unvanını kültürel anlamda çoktan kazanmış durumda. Mikro ulus kavramının en bilinen örneklerinden biri olan Sealand, aynı zamanda “Bir devlet nedir?” sorusunu sorgulatan ilginç bir vaka. Kurucusu Prens Roy’un ardından yönetimi devralan oğlu Prens Michael, Sealand’ı bir aile mirası gibi yaşatmaya devam ediyor.

Daha fazla bilgi almak veya Sealand dünyasını keşfetmek isterseniz, resmi web sitesine göz atabilirsiniz 👉 Sealand Prensliği

Yazar: Sinem BARDAKCI

KAYNAKÇA:

İddialar ve Gerçekler