İsminizin bir böcek türüne verilmesini ister misiniz? Belki bu size hitap etmeyebilir, ama bilim dünyasında bu tür onurlandırmalar son derece anlamlı. Atatürk Üniversitesi’nden Prof. Dr. Levent Gültekin de tam olarak böyle düşünmüş olmalı ki Erzurum ile Bayburt arasındaki Kop Dağı’nda keşfettiği yeni böcek türüne, aynı zamanda meslektaşı olan eşi Doç. Dr. Neslihan Gültekin’in ismini vermiştir: Mogulones neslihanae
Beş Yıllık Çalışmanın Sonucu
Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Entomoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Levent Gültekin, Rusya Bilimler Akademisi Zooloji Enstitüsü’nden Dr. Sci. Boris Korotyaev ile birlikte yaklaşık beş yıl süren bir saha ve laboratuvar çalışmasının ardından Erzurum-Bayburt karayolu üzerindeki Kop Dağı’nda keşfettiği bu böcek türünü bilim dünyasına kazandırdı. Yeni tür, 2017 yılında yayımlanan “A new species of the weevil genus Mogulones Reitter, 1916 (Coleoptera: Curculionidae: Ceutorhynchinae) from Northeastern Turkey” başlıklı akademik makalede detaylı olarak tanımlanmış ve yayınlanmıştır.
Mogulones neslihanae’nin özellikleri
Mogulones neslihanae, Kuzeydoğu Anadolu’da yetişen Nonea caspica bitkisi (bahar sormuğu olarak bilinir) üzerinde yaşamaktadır. Bu tür, Güneydoğu Türkiye’deki Hakkari ve Şırnak’ta görülen Mogulones tristis türü ile yakın akrabadır. Ancak iki tür arasında dikkat çekici farklılıklar bulunur.
Örneğin, M. tristis’in vücudu koyu kahverengi tüylerle kaplıyken, M. neslihanae daha küçük bir yapıya sahiptir ve sırt bölgesinde (pronotum ve elytra) belirgin desenler taşır. Ayrıca her iki tür, Doğu Avrupa ve Batı Asya’da bulunan ve genellikle mor çiçekli Nonea pulla bitkisiyle ilişkilendirilen Mogulones austriacus ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Kendi ismi de literatürde yer alıyor
Prof. Dr. Gültekin, verdiği bir röportajda, bilim insanlarının keşfettikleri türlere sevdiklerinin veya ilham aldıkları kişilerin isimlerini vererek onları onurlandırdıklarını belirtmiştir. Bu tür bir isimlendirme, hem bilimsel hem de kişisel bir anlam taşır. Gültekin, bu geleneği sürdürerek, doktora hocası Boris Korotyaev’in de önerisiyle, eşinin ismini bu yeni türe vermiştir. Ayrıca, birlikte çalıştığı hocası Boris Korotyaev’e ithafen Tanzanya’da keşfedilen başka bir türe “Borisius korotyaevi” ismini vermiştir.
Prof. Dr. Gültekin’in kendi ismini taşıyan türler de bilim dünyasında yerini almış durumda. “Leventi” ve “gultekini” olarak adlandırılan altı farklı tür, literatüre Gültekin’in katkısıyla kazandırılmıştır.
Doç. Dr. Neslihan Gültekin ise isminin bir böcek türüne verilmesini kendisi için çok özel ve anlamlı olduğunu ifade etmiş, bilim dünyasında adının literatürde kalıcı olmasını da büyük bir gurur kaynağı olduğunu belirtmiştir.
Türkiye’den bilim dünyasına katkı
World Species listesine giren Mogulones neslihanae, Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğine ve bilimsel keşiflerine dikkat çekerken, entomoloji (böcek bilimi) alanında yapılan çalışmaların önemini bir kez daha gözler önüne seriyor. Her yeni keşif, doğanın ne denli zengin ve hâlâ keşfedilmeyi bekleyen sırlarla dolu olduğunu gösteriyor.
Yazar: Sinem BARDAKCI
KAYNAKLAR:
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın