Kazakistan’ın bir köyünde yaşanan uyku hastalığı gerçek mi?

Sosyal medyada dolaşan ancak doğruluğu ispat gereken içeriklerden biri daha kafaları karıştırdı. İçerikteki iddiaya göre, Kazakistan’ın Akmola vilayetindeki Kalachi ve Krasnogorsk köylerinde köylüler, gizemli bir uyku hastalığına yakalanıyor.

İçerikteki bilgilere göre 140’tan fazla insanın ani bir şekilde uykuya daldıkları, 6 gün kadar bir süre bilinçsiz kaldıkları, hafıza kaybı ve baş ağrısı gibi semptomlar gösterdikleri hatta halisünasyonlar gördükleri bildirildi.

Başlarda teşhis konulamayan bu hastalık sebebiyle çeşitli yerlerde uyuyan insanların arttığı görüldü. Ancak buna rağmen hastalığa herkesin yakalanmadığı da ortaya çıktı. Aynı hanede bir veya iki kişi uyurken diğerlerinin bu hastalıktan etkilenmediği durumlar da yaşandı.

Peki, gerçekten uyku hastalığı diye bir şey var mı; Kazakistan’daki köylüler bu hastalıktan mustarip mi, sizin için araştırdık…

Kalaçi köyünde uyku hastalığı yaşanıyor
Olay, yalnızca Kazakistan’ın Akmola vilayetindeki Kalaçi köyünde ve yakındaki köylerden Krasnogorsk köyünde görüldü. Yaşananlar, Kazakistan’da büyük paniğe neden oldu. Öte yandan verilen bilgilere göre 200 haneli köyün başına gelen bu durum sebebiyle 150 kişi kabusu yaşamaya başladı. Köy sakinleri, bulundukları yerleri terk etti. Tüm bu yaşananların nedeni uyku hastalığı olarak bildirildi.

Mart 2013’te ortaya çıktı
Yaklaşık 150 kişiyi etkisi altına alan uyku hastalığı, ilk kez Mart 2013’te bildirildi. Hastalığın bulaşıcı olmadığı ortaya çıktı ancak etkilenenlerin başına gelenler, tüyler ürperten cinsteydi.
Aşırı uyku dışında köylüler halüsinasyonlar görmeye, bulantı ve kusma gibi semptomlar yaşamaya başlamıştı. Ayrıca bazen 6 gün süren bilinç kaybından uyanan köylülerin baş ağrısı, sersemlik gibi hallerde oldukları gözlemlendi.

Hayvanlar da etkilendi
Olayı duyan bilim insanları, Kazakistan’ın Akmola vilayetine gelip araştırmalar yapmaya başladı. Yaşlıların ve çocukların etkilenmelerinin yanı sıra, hayvanlarda da birtakım gariplikler görüldü. Örneğin kediler aniden sağa sola saldırıyor, sonra da hiçbir şey olmamış gibi derin ve tepkisiz bir uykuya dalıyordu.

Araştırmalar sonucunda nedeni ortaya çıktı
Sendromun ortaya çıkışında karbonmonoksit zehirlenmesi ya da askeri operasyonlarda kullanılan kimyasalların yer altı suyunu kirletmesi gibi etkenlerin rol oynayabileceği değerlendirmesi yapıldı.

Kazak yetkililer, Sovyet döneminde köyün hemen dışında yer alan terk edilmiş bir uranyum madeninin taşması sonucu karbonmonoksit ve diğer hidrokarbonların köyün havasına yayıldığını ve bunun sendroma neden olduğunu belirten bir rapor yayımladı. Hastalık, maden kapandıktan 30 yıl sonra görülmeye başladı.

Tomsk Politeknik Üniversitesinden jeoekoloji bölümü profesörü Leonid Rikhvanov, konuyla ilgili açıklama yaptı ve semptomların, madenden çıkan radon gazı nedeniyle oluştuğunu iddia etti.

Astana’daki Nazarbayev Üniversitesinden bir grup epidemiyolog ise köylülerle yaptıkları görüşmelerin ardından farklı bir teori öne sürdü.

Uzmanlar, hastalığın yer altı su kaynağındaki kimyasal kirlenmeden kaynaklanabileceğini ifade etti. Bu kimyasalların askeri faaliyetler sırasında kullanıldığı ve varillerden sızdığı düşünülse de, henüz belirli bir kimyasalın tespit edilmediği belirtildi.

Öneri, kimyasal analizden ziyade epidemiyolojik verilere dayalı bir hipotez olup, daha fazla araştırma yapılması gerektiği yönünde oldu.

Kaynaklar:

İddialar ve Gerçekler