Kırşehir’deki Japon Bahçesi, Japonya Dışındaki En Büyük Japon Bahçesi Mi?

Kırşehir’in Kaman ilçesinde bulunan Japon Bahçesi, gerçekten de Japonya dışındaki en büyük Japon bahçesi mi? Sosyal medyada bir kullanıcının paylaşımı üzerine, bu soruyu sizin için araştırdık.

Dünyada bahçe sanatı denildiğinde akla gelen ilk ülkelerden biri Japonya’dır. Japon bahçeleri, yalnızca göz alıcı görünümleriyle değil, derin felsefeleri, doğayla uyumları ve sakinleştirici etkileriyle de ünlüdür. Bu bahçeler, Japon kültürünün ve estetik anlayışının bir yansıması olarak kabul edilir ve her biri kendi içinde bir sanat eseridir.

Japon bahçesi nedir?

Japon bahçeleri, doğadan esinlenerek tasarlanan, minimalist ve dengeli bir estetiğe sahip alanlardır. Bu bahçelerde her bir detayın, taşın yerleşiminden suyun akışına kadar, belirli bir anlamı ve felsefesi vardır. Japon bahçeleri genellikle şu unsurlarla ön plana çıkar:

Bahçelerde akan su ya da suyu temsil eden kum desenleri, hayatın devamlılığını ve temizliği simgeler.
Taş ve kayalar, doğanın sürekliliğini simgeler ve çoğu zaman dağları ya da adaları temsil eder.
Mevsimlerin değişimini vurgulamak için belirli bitkiler ve ağaçlar kullanılır. Örneğin, kiraz ağaçları baharın gelişini müjdeleyen unsurlardır.
Köprüler ve yollar, hayat yolculuğunu ve ruhsal gelişim sürecini simgeler.

Japon bahçelerinde iki temel felsefi anlayış hâkimdir: Wabi-sabi, sadeliğin ve kusurluluğun güzelliğini ararken; Shizen, doğallık ve çevreyle uyumu savunur.

Japon bahçelerinin farkı

Japon bahçelerini diğerlerinden ayıran en önemli özellik, çoğu zaman sembolik bir anlam taşımaları ve ziyaretçilere bir hikâye sunmalarıdır. Batı bahçeleri, genellikle gösteriş ve simetri üzerine kuruluyken, Japon bahçeleri kaotik doğadan ilham alarak doğaya olan bağlantıyı yeniden yaratmayı amaçlar. Japon bahçelerinde her öge, dengeli bir kaos içinde yerleştirilir ve dış dünyadan kopup içsel huzura erişimi teşvik eder.

Sosyal medya platformu X’te Bahar Çetiner isimli bir kullanıcı, Kırşehir’deki Japon bahçesinin Japonya dışındaki en büyük Japon bahçesi olduğunu iddia etti.

İşte o paylaşım:

https://twitter.com/baharcetiner_/status/1871877743509430743

Peki, bu iddia doğru mu? Güncel ve resmi bilgiler ışığında, sizin için derledik…

Kırşehir’deki Japon bahçesi

Kırşehir’in Kaman ilçesinde yer alan Japon bahçesi, Japonya dışında bulunan en büyük Japon bahçelerinden biridir. Kaman Kalehöyük Arkeoloji Müzesi’nin yanında yer alan bu özel bahçe, Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü ile birlikte tasarlanmıştır. Japonya-Türkiye dostluğunun sembollerinden biri olarak kabul edilen bahçe, 1993 yılında Japon Altes Prensi Mikasa’nın katılımıyla açılmıştır.

Aralık 2024’te Japonya Veliaht Prensi Akishino ve Prensesi Kiko, Türkiye ile Japonya arasındaki diplomatik ilişkilerin 100. yılı dolayısıyla Türkiye’ye ziyarette bulunmuş ve bu ziyaret sırasında Kalehöyük Arkeoloji Müzesi, Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü ve Japon Bahçesi’ni gezmişlerdir.

2020 tarihli bir NTV haberinde, bahçenin Avrupa Center Mimarlık ve Kentsel Tasarım Sanat Çalışmaları ile Chicago Kütüphanesi tarafından “En İyi Yeşil Tasarım” ödülüne layık görüldüğü belirtilmiştir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Kırşehir Kaman Kalehöyük Müze Müdürlüğü’nün resmi web sitesindeki açıklamaya göre bu iddia doğru! İlgili açıklamada şu ifadeler kullanılıyor:

Geleneksel Japon Bahçesi (Mikasanomiya Anı Bahçesi); Japonya dışındaki en büyük Japon Bahçesi olup, Japon Altes Prensi Mikasa’nın anısına yapılmış ve 1993 yılında yine Prens Mikasa’nın katılımlarıyla açılmıştır. Bahçede yapay bir şelale, içinde Japonya’dan getirilen renkli sazan balıkları bulunan iki yapay gölet, Japon Feneri ve Budha Tapınak Mimarisi örneği yapay tepecikler bulunmaktadır. Ayrıca; Japon Kirazı, Japon Salkım Söğüt, Japon Elması, Japon Eriği ve Japon Ayvası gibi Japon ağaç ve bitki örnekleri ile birlikte yerli ağaç ve bitki örnekleri de yer almaktadır.

Kaman Kaymakamlığı’nın resmi internet sitesindeki bilgilerde ise bahçenin büyüklüğü hakkında detaylar bulunmaktadır: “Bahçe Japonya dışındaki Japon bahçelerinin en büyüklerinden biridir.” ifadesi dikkat çekerken, devamında ise bahçenin boyutuna yönelik şu bilgiler verilmiş:

Türk-Japon işbirliği ile gerçekleştirilen bahçenin kapladığı alan 21.620 m² olup, 17 türden 2.380 adet uzun ağaç, 14.100 adet bodur ağaç, 15.560 m² çimlenmiş alan ve 3.500 m² sunu gölü mevcuttur. Ayrıca bahçe, doğal taşlar, çalık taşı ve Japonya’dan getirilen özel işlenmiş taşlarla süslenmiştir. Kale höyük kazı evinin hemen yanında inşaatı devam eden ‘Japon Anadolu Arkeoloji Enstitüsü’ inşaatı tamamlanmış olup, müze Ağustos 2010 tarihinde açılmıştır.

Kırşehir Kaman Kalehöyük Müze Müdürlüğü, bahçenin Japonya dışındaki en büyük Japon bahçesi olduğunu ileri sürerken, Kaman Kaymakamlığı ise daha temkinli bir şekilde, “en büyüklerinden biridir” ifadesini kullanmayı tercih etmiştir.

Peki, dünyadaki diğer Japon bahçelerinin boyutu hakkında ne biliniyor?

Portland Japon Bahçesi, ABD’nin Oregon eyaletinde yer almakta ve 12 dönümlük (yaklaşık 48.500 m²) bir alanı kaplamaktadır. Yani Portland Japon Bahçesi, Kırşehir’deki Japon bahçesinden daha büyüktür.

Bir diğer dikkat çeken Japon bahçesi ise Almanya’da bulunan Kaiserslautern Japon Bahçesi’dir ve 13.500 m² büyüklüğüyle Kırşehir’deki Japon bahçesinden daha küçüktür.

Bu veriler ışığında, bu iddia yanlıştır! Kırşehir’deki Japon bahçesi, Japonya dışındaki en büyük Japon bahçesi değildir, ancak “en büyüklerinden biridir.” Portland Japon Bahçesi, 2017’deki genişleme projesiyle önemli ölçüde büyüdüğünün de altını çizmek gerekir.

Kaynaklar:

İddialar ve Gerçekler