Foto kaynak: Gazete Oksijen

Elektrikli araçlarda talebin, haliyle satışların yavaşladığına dair iddialar ortaya atıldı. Peki, bu doğru mu? Veriler, küresel elektrikli araç satışlarının Çin’in liderliğinde oldukça yüksek seviyelere ulaştığını gösteriyor. 

Gazete manşetlerinde, internet sitelerinde ve sosyal medyada bir süredir elektrikli araç satışlarının yavaşlama eğiliminde olduğuna ilişkin haberler ve paylaşımlar görüyoruz. Birçok yayın kuruluşu, küresel çapta elektrikli araç satışlarının yavaşladığını ileri sürüyor. 

Ancak araştırma şirketi Rho Motion, geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, eylül ayında dünya genelinde 1,7 milyon adet tamamen elektrikli veya şarj edilebilir hibrit otomobilin satıldığını duyurdu. Böylece Aralık 2023’te duyurulan bir önceki rekordan 150 bin adet daha fazla satış yapılmış oldu. Ayrıca son satış rakamları, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 30,5’lik bir artışa da işaret ediyor. 

Çin pazarı ise, ağustos ayındaki önceki rekorunu 90 bin daha fazla satılan araçla geçerek Eylül 2024’te 1,1 milyon adetlik satışa ulaştı. 

Genel olarak, bu yıl küresel çapta 11,5 milyon elektrikli araç satıldı ve bu da yıl başından bu yana yüzde 22’lik bir artışa işaret ediyor.

Ocak-Eylül 2024’te elektrikli araç satışlarının Ocak-Eylül 2023’e kıyasla satış adetleri ve büyüme oranları şu şekilde:

• Küresel: 11,5 milyon, +%22
• Çin: 7,2 milyon, +%35
• AB ve EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Birliği) ve İngiltere: 2,2 milyon, -%4
• ABD ve Kanada: 1,3 milyon, +%10
• Dünyanın geri kalanı: 0,9 milyon, +%25

Çin elektrikli araç satışında lider 

Çin, bir kez daha elektrikli otomobil pazarında başı çekiyor. Çin böylece, üst üste iki ay elektrikli araç satışında 1 milyon sınırını geçti ve elektrikli araçlar artık ülkedeki tüm araç satışlarının neredeyse yarısını (%45,8) oluşturuyor.

Bu arada, diğer bölgeler elektrikli araç satışları söz konusu olduğunda daha karmaşık bir durum içinde. Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada’da elektrikli araç pazarındaki büyüme daha yavaş ama istikrarlı görünüyor ve geçen yılın aynı dönemine kıyasla eylül ayında %4,3’lük mütevazı bir artış oldu.

Daha temkinli büyümeye rağmen, analistler ABD’nin yıl sonuna kadar elektrikli araçlarda %10 pazar payına ulaşabileceğine inanıyor. 

Avrupa’da ise tablo biraz farklı. Elektrikli araç satışları 2024’ün ilk dokuz ayında bir önceki yıla göre %4 düştü. Ancak eylül ayında bölge genelinde elektrikli otomobil satışlarında %4,2’lik bir artış kaydedildi. 

İngiltere, İtalya, Almanya ve Danimarka bu toparlanmaya en çok katkıda bulunan kıta ülkeleri oldu. Bu sayede Avrupa genelinde elektrikli araç satışları yavaş geçen ağustos ayından sonra tekrar toparlanmaya başladı.

Buna rağmen, Avrupa’nın uzun vadeli elektrikli araç grafiği aşağı yönlü görünüyor. Rho Motion’ın araştırmasına göre, Avrupa’da elektrikli araç satışlarının 2025’te 3,78 milyona ve 2030’da 9,78 milyona ulaşması öngörülüyor. Her ikisi de önceki tahminlerden daha düşük.

Aşağı yönlü eğilim, bölgenin karşı karşıya olduğu yüksek faiz oranları ve şarj altyapısının eksikliği gibi zorluklardan kaynaklanmakta. Bu da tüketicilerin elektrikli araçlara olan ilgisini azalttı.

Öte yandan, Çin’in elektrikli araç pazarı yavaşlama belirtisi göstermiyor. Analistler, Çin’in bu yılın sonuna kadar 10,5 milyon elektrikli araç satmasını bekliyor; bu geçen yılın toplamından üçte bir fazla. 

Çin tek başına dünyadaki elektrikli araç satışlarının yarısından fazlasını elinde bulunduruyor.

Küresel elektrikli araç endüstrisi, özellikle Avrupa ve Kuzey Amerika’da zorluklarla karşı karşıya olsa da, genel gidişat yukarı yönlü olmaya devam ediyor.

Bu eğilimleri ele alırken bazı gazeteciler “daha yavaş büyüme” gibi ifadeler kullanarak elektrikli araç satışlarının artmaya devam etmesine karşın daha önce görülenden daha düşük bir yüzdelik değişimle arttığını aktarıyor.

Aksine, yeni benzinli otomobil satışları 2017’de zirveye çıkmasından bu yana yaklaşık dörtte bir oranında düştü ve toparlanma belirtisi göstermiyor. 

Neden elektrikli araç satışları hakkında olumsuz iddialar ortaya atılıyor?

Söz konusu haberlerin arkasındaki motivasyonun kaynağı ise şu; son bir yıl veya daha uzun bir süre boyunca, elektrikli araç satışları büyümeye devam ederken, önceki yıllara göre daha düşük yıllık yüzdelik büyüme oranları kaydedildi. Yani aslında düşüş eğilimi yok, sadece önceki yıllardaki büyümeye kıyasla bir azalma var. 

Herhangi bir büyüyen ürün veya kategorinin, özellikle de uzun süredir bu kadar hızlı bir oranda büyüyen bir ürünün veya kategorinin satışları arttıkça daha yavaş yüzdelik büyüme oranları göstermesi kaçınılmazdır.

Son yıllarda, elektrikli araç pazar payında yıllık iki katına çıkmalar bile gördük (bunlardan biri 2020 – 2021’di ve bu anormaldi). Bu seviyede sürekli bir iyileşme beklemek neredeyse imkansız olurdu; 2023’teki %18 rakamından 3 yıl sonra pazar payının iki katına çıkmasıyla, elektrikli araçlar küresel otomotiv pazarının %100’ünden fazlasını oluşturacaktı ki bu mümkün değildi.

Kaynaklar:

1- https://rhomotion.com/news/record-number-evs-sold-in-september/

2- https://electrek.co/2024/10/24/ev-sales-have-not-fallen-cooled-slowed-or-slumped-stop-lying-in-headlines/ 

3- https://autovista24.autovistagroup.com/news/is-the-global-ev-market-slowing-down/