Foto Kaynak : Nefisyemektarifleri
Orta Asya’nın göçebe kültüründen günümüze taşınan önemli geleneklerden biri olan kımız, at sütünden yapılan fermente bir içecektir. Bir Türk içkisi olan kımız, geleneksel olarak fermantosyon için at derisinden hazırlanan torbalara konularak elde edilir.
Kımız Asya Hun Devleti’ne kadar dayanan bir içkidir
Farklı ülke literatürlerinde bu içkinin Türkler tarafından “Tanrılar içkisi” olarak kabul edildiği ve Tanrılara sunulduğu bildirilmektedir. Eski inançlarda dini riüellerde de kullanılmıştır.
Kımızın tarihine baktığımızda Hun Türklerine değin dayandığı görülmektedir. Asya Hun Devleti, Avrupa Hunları ile Gök Türklerin kımız içtikleri tarihi kaynaklarda geçmektedir. Rus tarihçileri, Rusların Kıpçak Türklerine gönderdikleri elçilerin resmi içki olan kımız ile ağırlandıklarını yazarlar.
Peki, Orta Asya’da hâlâ kımız içiliyor mu? Türkiye’de kımızı nerelerde bulabilirsiniz? İşte bu soruların yanıtları.
Orta Asya’da Kımız Hâlâ İçiliyor
Kımız, Orta Asya’nın en eski içeceklerinden biri olarak, günümüzde de büyük bir saygıyla üretilip tüketilmeye devam ediyor. Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Moğolistan gibi ülkelerde, at sütüyle yapılan bu fermente içecek, özellikle kırsal bölgelerde ve geleneksel yaşam biçimini sürdüren yerlerde hala yaygın bir şekilde içiliyor.
Kazaklar için kımız, sadece bir içecek değil, aynı zamanda misafirperverlik, kültür ve geleneklerin bir sembolüdür. Özellikle Kazakistan’ın batısındaki kasabalarda ve köylerde taze kımız üretimi devam etmektedir. Başkent Almatı ve Nur-Sultan gibi büyük şehirlerde ise kımız, geleneksel restoranlarda ve yerel festivallerde misafirlere sunulmaktadır.
Kırgızlar, kımızı hem sağlık faydaları hem de kültürel bağları nedeniyle günlük hayatlarında tüketirler. Bişkek gibi büyük şehirlerde bazı restoranlar, geleneksel Kırgız yemekleriyle birlikte kımız da sunar. Kırsal alanlarda ise kımızın ev yapımı versiyonlarını bulmak mümkündür.
Moğollar, kımızı atlarından temin ettikleri sütle yapar ve geleneksel yaşamlarının ayrılmaz bir parçası olarak tüketirler. Ulan Batur’da ve köylerde kımız, günümüz modernleşmesine rağmen hâlâ yerel halk tarafından üretilir ve misafirlere sunulur.
İstanbul’da Kımız Nerelerde Bulunabilir?
Kımız, henüz yaygın olarak Türkiye’de tüketilen bir içecek olmasa da, İstanbul’da Orta Asya mutfağına ilgi duyanların deneyimleyebileceği bazı mekanlar mevcut. Bu mekanlar Orta Asya mutfağını tanıtmak amacıyla bu içeceği menülerinde bulunduruyor. Şişli’deki Kazak Kültür Evi ve Beşiktaş’taki Bişkek Restoran gibi Orta Asya temalı mekanlarda, kımızı deneyimlemek mümkün. Ayrıca İstanbul’da düzenlenen Türk Dünyası Kültür Festivalleri gibi etkinliklerde de kımız, ziyaretçilere sunuluyor.
Sağlık ve Güç Simgesi: Kımızın Besleyici Özellikleri
Kımız, içerdiği probiyotikler, vitaminler ve mineraller ile sağlık açısından faydalıdır. Sindirim sistemini düzenlemeye yardımcı olmasının yanı sıra, bağışıklık sistemini güçlendiren ve enerji veren özellikleri ile de öne çıkar. Orta Asya halkları, kımızı sadece bir içecek olarak değil, aynı zamanda sağlık için faydalı bir doğal ürün olarak da kullanırlar.
Günümüzde olduğu gibi geçmişte de atlı göçebe yaşam süren Türkler savaşçıları için kımız, zindelik kazandıran bir içecek olarak kabul edilmiştir. Bu sebeple bir güç kaynağı olarak da kımız içilmiştir.
Yazar: Sinem Bardakcı
KAYNAKLAR:
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın