Foto Kaynak: Cnn Turk

Türk Cumhuriyetleri arasında benzer kültürel öğelere sahip olmakla birlikte, her ülke kendi dilsel ve geleneksel unsurları doğrultusunda farklı isim kültürlerine sahiptir. Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Kırgızistan gibi Türk dili konuşan ülkelerde, hem ortak hem de kendine has erkek ve kadın isimleri öne çıkıyor. Geleneksel isimlerin yanı sıra daha modern isimler de hızla yaygınlaşıyor.

İşte Türk Cumhuriyetlerinde en çok kullanılan isimler ve bu isimlerin kültürel yansımaları:

Türkiye’de halen en yaygın isimler dini, kültürel motifler taşıyor

Türkiye’de erkek isimleri arasında Mehmet, Ahmet, Mustafa, Ali, Yusuf ve Emre gibi isimler öne çıkarken, kadın isimlerinde ise Zeynep, Elif, Fatma, Ayşe ve Merve gibi isimler dikkat çekiyor. Türkiye’de isim seçimleri, çoğunlukla dini referanslara ve Türk kültürünün önemli figürlerine dayanıyor. Örneğin “Mehmet” ismi, İslam peygamberine duyulan sevgi nedeniyle çok popüler.

Türkiye’de bu isimler hâlâ yaygın; ancak modern isimlerde belirgin bir artış gözleniyor. Son yıllarda Emir, Eymen, Miraç gibi erkek isimleri ve Elif, Defne, Asel gibi kadın isimleri büyük ilgi görüyor. Türkiye’deki bu değişim, ailelerin eski dini ve kültürel isimlere ek olarak, çağdaş ve kısa isimleri de tercih ettiğini gösteriyor.

Azerbaycan’da isimlerde doğa vurgusu göze çarpıyor

Azerbaycan’da erkek isimleri arasında Elvin, Tural, Emin, Orxan ve Nurlan gibi isimler popülerdir. Kadın isimlerinde ise Günay, Nigar, Aysel ve Fidan gibi doğaya, ışığa ve güzelliğe atıfta bulunan isimler tercih edilmektedir. Bu isimler, Azerbaycan’ın hem modern hem de geleneksel isim kültürünü yansıtırken, doğa ve güzellik temaları ön plandadır. 

Azerbaycan’da son yıllarda Murad, Rasim ve Rauf gibi isimler yükselişe geçti. Kadın isimlerinde ise geleneksel tercihlere ek olarak, son yıllarda Nuray, Ayan ve Selcan gibi isimlerin yaygınlaştığı görülüyor. Bu değişim, Azerbaycan’da kültürel motiflerin modern adlarla harmanlanmasının bir sonucu.

Kazakistan’da erkeklerde liderlik, kadınlarda zarafet simgeleyen isimler yaygın

Kazakistan’da erkek isimlerinde Alibek, Nursultan, Arman, Ayan ve Zhandos gibi isimler yaygındır. Bu isimler, çoğunlukla Kazak kültüründe liderlik, güç ve dayanıklılığı sembolize eden anlamlara sahiptir. Kadın isimlerinde ise Aigerim, Dana, Aruzhan ve Akmaral gibi isimler öne çıkmakta olup, bu isimler de Kazak kadınlarının zarafetini ve doğaya bağlılığını yansıtır.

Kazakistan’da geleneksel isimler hâlâ kullanılıyor olsa da, özellikle son yıllarda Alikhan, Sultan gibi isimler öne çıkmaya başladı. Kadın isimlerinde ise Alua, Diana ve Aruzhan gibi modern isimler popüler. Bu isimler, Kazakistan’daki genç neslin Batı ve Orta Asya’dan gelen modern akımlara ilgisini yansıtıyor.

Özbekistan’da dini isimlerden kulağa hoş gelen modern isimlere geçiliyor

Özbekistan’da erkek çocuklarına en çok Alisher, Bekzod, Jamshid, Timur ve Sardor gibi isimler verilmektedir. Özbek erkek isimleri, çoğu zaman kahramanlık ve liderlik anlamlarını içerir. Kadın isimlerinde ise Shakhnoza, Dilnoza, Aziza ve Gulnara gibi isimler öne çıkar. Özbek kültüründe güzellik, zarafet ve sevgi temaları kadın isimlerinde belirgin olarak kendini gösterir.

Özbekistan’da son yıllarda Muhammad, Amir ve Davron gibi isimler artan oranda tercih ediliyor. Kadın isimlerinde ise Dilnoza ve Aziza gibi geleneksel isimlere ek olarak, Rayhana, Malika ve Amira gibi modern tercihler öne çıkıyor. Özellikle genç Özbek aileler, dini referanslarla birlikte, daha kısa ve kulağa hoş gelen modern isimlere yöneliyor.

Türkmenistan’da yaygın isimler: Ayna, Bahar, Şirin

Türkmenistan’da erkek isimleri arasında Bayram, Murad, Serdar, Gurbanguli gibi isimler popülerdir. Türkmenistan’da erkek isimlerinde güçlü karaktere vurgu yapılırken, kadın isimleri olarak Ayna, Bahar, Leyli ve Şirin gibi isimler tercih edilmektedir. Türkmenistan’da kadın isimlerinde doğa temaları ve güzellik vurgusu dikkat çeker.

Türkmenistan’da da geleneksel isimler halen çokça kullanılıyor, ancak genç kuşak arasında yeni isimler tercih ediliyor. Murad ve Bayram gibi erkek isimleri yaygın kalmakla birlikte, Alper, Yusup gibi isimler yükselişte. Kadın isimlerinde Leyli ve Bahar gibi klasik isimlerin yanı sıra, Aysu, Nurana gibi isimlerin de tercih edilmesi dikkat çekiyor. Bu değişiklikler, Türkmenistan’da modern Türk etkilerinin artışını yansıtıyor.

Kırgız genç aileleri kısa ve modern isimleri tercih ediyor

Kırgızistan’da erkekler için Ulan, Azamat, Nursultan ve Bakyt gibi isimler yaygındır. Kırgız erkek isimleri genelde cesaret ve onur gibi anlamlar taşır. Kadın isimlerinde ise Aisuluu, Nazira, Gulzada ve Meerim gibi isimler öne çıkmaktadır. Bu isimler, Kırgız kültüründeki sadelik, doğallık ve zarafeti simgeler.

Kırgızistan’da Sultan, Bekbolot ve Aibek gibi isimler popülerlik kazanıyor. Kadın isimlerinde ise Meerim, Nazira gibi klasik isimler hâlâ sevilirken, Aylin, Akylay ve Aidana gibi isimlerin de kullanımı arttı. Kırgız gençleri arasında modern ve kısa isimler hızla yaygınlaşıyor.

Değişen İsim Tercihleri: Kültür ile Modern Etkilerin Dengesi

Bu isimler, Türk Cumhuriyetlerinde uzun yıllardır popülerliğini koruyor ve her bir ülkenin kültürel değerleriyle iç içe geçmiş durumda. Türk Cumhuriyetleri’nde isimler, sadece bir kimlik değil, aynı zamanda bu coğrafyanın tarihine, kültürüne ve toplumun beklentilerine dair derin ipuçları sunuyor.

Türk Cumhuriyetlerinde isim seçimleri, geçmişe göre çeşitlenirken, eskiye kıyasla daha kısa ve akılda kalıcı isimlere yönelim artmış durumda. Geleneksel isimler halen değerli bir miras olarak kabul edilse de, yeni nesil aileler hem geleneksel anlamlar taşıyan hem de modern bir duyuma sahip isimleri tercih ediyor. Bu değişim, Türk Cumhuriyetleri’nde kültür ile modern hayatın dinamikleri arasında oluşan yeni bir dengeyi gösteriyor.

Yazar: Sinem Bardakcı 

KAYNAKLAR: 

https://www.icisleri.gov.tr/2022-yilinda-turkiyede-en-cok-tercih-edilen-isimler-belli-oldu

https://nip.tuik.gov.tr/?value=EnCokKullanilanIsimler

https://www.researchgate.net/publication/294715845_AZERBAYCAN’DA_SAHIS_ADLARI

https://tr.kabar.kg/news/k-rg-zistandaki-en-populer-yenido-an-isimleri/