Foto Kaynak: Sabah

(Fotoğraf: DHA) 

Diyarbakır ve Şanlıurfa’nın bazı köylerinde pembe kimlik yani kadın kimliği taşıyan erkeklerin olduğunu biliyor musunuz? Peki, bu erkekler neden pembe (ya da turuncu) kimliğe sahip? İşte öyküsü… 

Aslında bu hikaye yeni değil… Geçtiğimiz yıllarda pembe kimlikli erkeklerin öyküsü beyaz perdeye bile konu olmuş ve hatta yönetmene ödülü getirmişti. 

Öncelikle, pembe kimlik nedir, kimlere verilir bundan bahsedelim. 1976 yılından beri erkeklere mavi, kadınlara ise turuncu (halk dilinde pembe) T.C. kimlik kartları veriliyordu. Bu uygulama 2016 yılında kullanımı başlayan turkuaz renkli (renkte cinsiyet ayrımı yok) çipli kimlik kartları ile tarihe karışmaya başladı. 

Öte yandan, kadınlar pembe kimlik kartları kullanırken Türkiye’de bazı erkeklerin de mavi yerine pembe kimlik kullandığı örnekleriyle karşılaştık. Peki, neden? 

Pembe kimlikli erkekler 

Diyarbakır ve Şanlıurfa’nın bazı köylerinde yaşayan birkaç erkek, genetik bir rahatsızlık nedeniyle “pembe kimlik” ile yaşıyor. Çocukken kız olarak nüfusa kaydedilen bu kişiler, ergenlik çağına geldiklerinde vücutlarında beliren erkek özellikleriyle zor bir kimlik mücadelesine başlıyor. 

Bu durum, Tolunay Tekmek’in yönettiği “Pembe Kimlik” adlı 2019 yapımı belgeselle ölümsüzleştirildi ve belgesel önemli ödüller kazandı.

Sebebi cinsel gelişim bozukluğu 

Cinsel gelişim bozukluğu olarak bilinen bu genetik hastalık nedeniyle çocuklar, cinsel organlarının içe kapalı olarak doğması yüzünden kız çocuğu olarak nüfusa kaydediliyor. 

Resmiyette de birçok sorunla karşılaşan bu bireyler, askere gidemediklerini, evlenemediklerini söylüyor. 

Akraba evliliklerinin sık görüldüğü yerlerde rahatsızlığın yaygınlaştığı biliniyor. Ergenliğe ulaşıp yüzlerinde sakallar çıktığında veya sesleri kalınlaştığında, aileleri durumu fark ederek doktora başvuruyor. Ancak birçok kişi, maddi imkansızlıklar nedeniyle ameliyat olamıyor ve kimliklerini değiştirme mücadelesi veriyor.

Diyarbakır ve Şanlıurfa’da pembe kimlikle yaşayan erkek sayısının 15 olduğu biliniyor. Ancak muhtemelen yeni çipli kimlik kartlarının uygulamaya konulmasıyla bu erkekler de ‘pembe’ kimliklerinden kurtulmuş olacaklardır. 

Basına açıklama yapan doktorlar bu gelişim bozukluğunun adını vermese de yaptığımız araştırma, benzer vakaların Dominik Cumhuriyeti’nde “güevedoce” sendromu olarak adlandırıldığına işaret ediyor.

Güevedoceler doğduklarında kız olarak sınıflandırılır ancak 12 yaş civarında erkek cinsel organları gelişmeye başlar. 

Bunun nedeni, testosteronun dihidrotestosteron metabolizmasında rol oynayan bir enzim olan 5α-redüktazın üretimindeki eksikliktir.

Ergenlik döneminde, sadece penis oluşmaya başlamıyor, aynı zamanda diğer ikincil cinsiyet özellikleri de ortaya çıkar, bunlara kas kütlesinde artış, ses değişiklikleri, kasık kıllarının gelişimi ve büyüme atakları dahildir. Ancak, bu insanların çoğunda yüz veya vücut kılları oluşmaz. Bazıları sperm üretebilse de çoğu kısırdır.

Normalde, bu duruma sahip çocuklar ergenliğe ulaşana kadar kız olarak yetiştirilir. Bu süre zarfında, genellikle ergenlik ve erken çocukluk döneminde erkek yaşam tarzına uyum sağlarlar. 

Bu olgunun Türkiye’de, Mısır’da, Dominik Cumhuriyeti’nde ve Papua Yeni Gine’de görüldüğü bildiriliyor. 

Askere alınmıyorlar, evlenemiyorlar, dışlanıyorlar

Kimlikte kadın olarak kaydedilen bu erkekler, polis ve jandarma kontrollerinde sorun yaşıyor, askere alınmıyor ve toplumsal önyargılarla mücadele ediyor. Örneğin, R.İ. kimliğiyle yaşayan M.A.İ., “Çocukken dalga geçiyorlardı, kimliğimi gösterdiğimde polis bile bana inanmıyordu,” diyerek karşılaştığı zorlukları dile getiriyor.

“Pembe Kimlik” belgeseli, özellikle Şanlıurfa’nın Siverek ilçesine bağlı Çıkrık köyünde yaşayan bu kişilerin zorlu yaşam öykülerini konu alıyor. Bu köyde 60 yıldır süren genetik bozuklukla doğan bireylerin mücadelesi, izleyenleri derinden etkileyen bir anlatımla beyaz perdeye taşındı.

“Kâbus köy” diyorlar 

Bu köyün halkı, Diyarbakır ile Şanlıurfa arasında yaşadıkları yeri ‘kâbus köy’ olarak tanımladıklarını söylüyor. Zira köydeki birçok ailenin erkek çocukları genetik bozukluktan ötürü cinsel organları içe kapalı dünyaya geliyor. Genellikle ergenliğe kadar bu sorun ne aileler tarafından ne de sağlık çalışanları tarafından anlaşılamıyor. Haliyle erkek çocuklar nüfusa kız olarak kaydediliyor ve kız ismi veriliyor. Ergenliğe adım atan bu çocuklar, kas gelişimiyle birlikte sakallanıyor. Her şey ailelerin doktora gitmesiyle ortaya çıkıyor… 

Maddi imkanı iyi olanlar ameliyatla erkek olup, kurul raporuyla resmileştiriyor ve pembe kimlik yerine mavi kimliğe kavuşuyor. Ancak diğerleri pembe kimlikle yaşam mücadelesi vermek zorunda kalıyor. 

Kaynaklar:

1- https://iletisim.hacettepe.edu.tr/pdata/index.php?page_id=148&post_id=288&title=hu-iletisim-fakultesi-belgesel-gunleri

2- https://www.egepostasi.com/haber/Kabus-koyun-pembe-kimlikli-erkekleri/184187 

3- https://onedio.com/haber/kiz-cocugu-olarak-kayitlara-gecen-ve-pembe-kimlik-verilen-erkeklerin-hikayesi-817301 

4- https://www.medyakoridoru.com/kultur-sanat/15720-2-15720/ 

5- https://www.nhs.uk/conditions/androgen-insensitivity-syndrome/ 

Yorum bırakın

İDDİALAR VE GERÇEKLER…

Hayatımızın birçok alanında uzun yıllar etkisi olabilecek iddiaların peşinden gidiyor gerçekleri araştırıyoruz.

~ İddialar ve Gerçekler Ekibi