Foto Kaynak: Kulis Haber

Altın, ülkesi olmayan bir para birimi olmanın yanında ziynet olarak da kullanılan bir emtiadır. Ülkemizde çok uzun yıllardır sevilen ve ilgi gören bir maden olmuştur. Altın birikimlerinde toplumumuz neredeyse gelenekselleşmiş “yastık altı” diye tabir edilen bir muhafaza yöntemini sıkça kullanmaktadır. Bu yöntemle biriktirilen altınlar, ekonomik sistemin dışında kalmakta ve tasarruflar kayıt altına alınamamaktadır.

Toplumumuzda kadınların altını bir güvence ve bireysel bir yatırım aracı olarak görmesi bunun başlıca sebepleri arasındadır. Finansal okuryazarlığın az olması, faiz hassasiyeti, bankaya yatırılan altının tamamını ya da bir kısmını fiziki olarak çekememesi de altının fiziki olarak saklanmasına yol açmaktadır.

TCMM, 1984 ve sonrası resmi rakamlarına göre Türkiye’de ekonominin dışında kalan “yastık altı” altın miktarı 3.000 tonun üzerindedir. Son 30 yılın resmi rakamları baz alınarak hesaplandığında ise bu rakam 5000’in üzerine çıkmaktadır. Dolayısıyla yaklaşık 310 milyar dolar değerinde bir birikimin yastık altında kaldığını söyleyebiliriz. Dünya Altın Konseyi verilerine göre ise bu rakam 350 milyar dolar.

Ülkemizde yastık altında bulunan altınların ekonomik sisteme kazandırılması için çeşitli politikalar ve teşvikler geliştirilmiş, hükümetler yastık altındaki altınların bankacılık sistemine dahil edilmesi ve finansal ürünlerin cazip hale getirilmesi yönünde çalışmalar yapmıştır. Ancak bu çalışmaların etkinliği sınırlı kalmış ve yastık altı tasarrufların büyük bir kısmı hâlâ sisteme girmemiştir.

Eğer yastık altındaki altınlar ekonomiye kazandırılabilirse, bu durum ülkemizin ekonomik yapısını güçlendirebilir ve daha fazla yabancı sermaye yatırımı çekilmesine yardımcı olabilir. Bu da dış borçlanmanın azalmasını sağlayacaktır.

Dünyada altına en çok talep gösteren Hindistan, Arjantin gibi enflasyon ve sistemsel düzensizliklerden korunmak için altını kullanan ülkelerde de benzer bir durum yaşanmaktadır. Bulunduğumuz coğrafyada ve benzeri jeopolitik gerginliklerin yaşandığı bölgelerde yastık altındaki altın miktarı önemli bir ekonomik potansiyele sahip olsa da, bu potansiyelin gerçekleştirilmesi için güven artırıcı önlemler ve etkili politikaların uygulanması gerekmektedir. Aksi halde uzun vadede “yastık altı” vazgeçilmez bir trend olarak devam edecek gibi görünmektedir.

Kaynaklar:

• Capital
• Bbc News Türkçe
• kadsis.com
• Haber 7
• Sözcü