Türkiye, Ruhsal Hastalıklarda Dünya İkincisi mi?

Sosyal medyada bazı paylaşımlarda Ipsos’un 2024 Dünya Ruh Sağlığı Günü raporuna göre Türkiye’nin ruhsal hastalıklarda dünya ikincisi olduğu iddia ediliyor. Fakat raporda böyle bir sıralama yer almıyor.

Raporun detaylarını incelediğimizde “Ülkenizde insanların en çok karşılaştığı sağlık problemlerini belirtir misiniz?” sorusuna cevap arandığı görünmektedir.

Raporda hangi ülkeler yer alıyor?

Ipsos, 26 Temmuz – 9 Ağustos 2024 tarihleri arasında 31 ülkeden nüfus profiline göre belirlenen kotalarla toplam 23.667 kişiyle çevrimiçi ve Hindistan katılımcıları ile yüz yüze görüşerek raporu hazırladı. Türkiye’den de 500 kişinin katıldığı anketler sonucunda hazırlanan rapora göre dünyada sağlık sorunlarının başında %45 oranla zihinsel sağlık sorunları geliyor. Bunu %38 ile kanser, %31 ile stres, %28 ile obezite ve %21 ile uyuşturucu madde kullanımı ve %11 ile koronavirüs takip ediyor.

Görsel: Sinem Bardakcı-Ipsos verileri

Türkiye’de ise sıralama değişiyor. İlk sırada %46 oranla kanser yer alıyor. Macaristan’dan sonra kanseri en önemli sağlık sorunu olarak gören ikinci ülke Türkiye. İkinci sırada stres ve üçüncü sırada zihinsel sağlık geliyor. Obezite, bağımlılık ve koronavirüs ise diğer konular arasında yer alıyor.

Fakat stresi zihinsel sağlık problemlerinin bir alt türü olarak ele alırsak bu sıralamada en önemli sağlık sorunu kanser olmaktan çıkacaktır.

Zihinsel sağlık sorunları en çok Z kuşağı kadınlarını etkiliyor

Araştırmaya göre zihinsel sağlık sorunlarını temel sorun olarak seçenler arasında erkekler %40 iken kadınlar %51 ile daha fazla orana sahiptir. Kadınlar arasında ise Z kuşağının %55’i zihin sağlığını en önemli sorun olarak görmektedir. Erkeklerde bu oran %37’dir.

Y kuşağında ise %46 ile yaşın da etkisiyle riski artan kanser en önemli sağlık sorunu olarak dile getirilmiştir.

Söz konusu stres olduğunda ise Z kuşağının çoğunluğu (%54’ü) geçen yıl işe gidemeyecek kadar stresli hissettiklerini söylüyor; Y kuşağı için ise %47 ile bu rakam biraz daha düşüktür.

Zihinsel sağlık sorunlarının sebepleri nelerdir?

Ipsos’un araştırmalarına göre dünya genelinde zihinsel sağlık sorunlarının temelinde enflasyon %39 ile ilk sırada yer alıyor. Bu sıralamayı suç ve şiddet takip ederken, ekonomi ile ilgili yoksulluk, eşitsizlik ve işsizlik de bulunuyor.

Türkiye’de ise zihinsel sağlık sorunlarının sebepleri arasında sırasıyla enflasyon, göçmenler, yoksulluk, eşitsizlik, suç ve şiddet konuları öne çıkıyor.

Zihinsel sağlık mı fiziksel sağlık mı önemlidir?

31 ülkede yapılan araştırmaya göre global olarak zihin ve beden sağlığı eşit önemde görülüyor(%76). Zihin ve beden eşit olarak görülse de insanlar genellikle fiziksel sağlıklarını (72%) zihinsel sağlıklarından (60%) daha çok düşündüklerini söylüyorlar. Hükümetlerin sağlık harcamaları da çoğunlukla fiziksel sağlık üzerine yapılıyor. Ortalama olarak 31 ülkede, %41’i fiziksel sağlığın ülkelerinin mevcut sağlık sistemi tarafından zihinsel sağlıktan daha önemli olarak ele alındığını, %13’ü zihinsel sağlığın daha önemli olarak ele alındığını ve %31’i ikisinin de eşit olarak ele alındığını söylüyor.

Araştırmada yer alan bir diğer konuda zihinsel sağlık, stres, kanser, obezite ve bağımlılıklar konusunda devletlerin yeterli sağlık imkanlarını sağlayıp sağlayamadıkları hakkındadır. Aralarında Türkiye’nin de yer aldığı Güney Kore, İtalya, Polonya, Peru gibi ülkeler yetersiz harcama yaparak, uygun sağlık hizmetlerini sağlayamamaktadır. Yetersiz eleman ve ekipman sıralamasında geride olsa da Türkiye yeterli sağlık hizmeti sunamayan ülkeler arasında kalmıştır.

İddialar ve Gerçekler