Erkeklerin beyinleri akşamları küçülüyor ve gece boyunca sıfırlanıyor

Görsel kaynak: https://www.livescience.com/health/neuroscience/men-have-a-daily-hormone-cycle-and-it-s-synced-to-their-brains-shrinking-from-morning-to-night

İnsan beyninin yaşlandığı ve küçüldüğü zaten biliniyordu ancak erkek beyninin bunu her gün yaptığına dair bir iddia esprili haber ve videoları da beraberinde getirdi. Çıkan haberler erkek beyninin saat 20.00’den sonra küçüldüğü belirtilse de, gerçek durum daha karmaşık.

Söz konusu iddia, Kaliforniya Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen bir araştırmaya dayanıyor. The Journal of Neuroscience dergisinde 18 Eylül’de yayımlanan araştırmada, 26 yaşındaki bir erkeğin beyni 30 gün boyunca 40 kez MR yöntemi ile taranıyor. Her tarama steroid hormonlarının seviyelerinin en yüksek ve en düşük olduğu saat 7.00 ve 20.00’de yapılıyor. İddiada geçen “20.00’den sonra” ibaresi işte buraya dayanıyor.

Görsel kaynak: https://www.thesun.co.uk/health/30613707/mens-brains-shrink-everyday-reset-overnight-hormones/

Her gece sıfırlanan bir sistem var

Yapılan görüntüleme, tükürük ve kan tahlili sonuçlarına göre, gün içinde erkek beyninin genel hacminde ve beynin en dış tabakası olan korteksin kalınlığında azalma görülüyor.

Araştırmanın bir diğer önemli çıktısı da beyindeki bu küçülmelerin kalıcı olmadığı! Gün içinde beyinde yaşanan hacimsel küçülme kalıcı değil, sanki bir gecede sıfırlanıyormuş gibi görünüyor. Ve sabah döngüyü tekrar başlatıyor. İşte bu yüzden araştırmacılar, bu büyüme ve küçülme döngüsünü steroid hormonlarıyla ilişkilendiriyor. Çünkü steroid hormonları olan testosteron, kortizol ve estradiol seviyelerinin yükselip düşmesiyle beyindeki küçülme ve büyüme paralel şekilde gözlemleniyor.

Çalışmanın ortak yazarı Laura Pritschet erkeklerde steroid hormonlarında sabah ile akşam arasında ortalama yüzde 70 oranında bir düşüş görüldüğüne dikkat çekiyor. Kadınlarda ise hormonlardaki günlük dalgalanmaların çok belirgin olmadığını söyleyen Pritschet, erkeklerin beyin yapısındaki bu değişimlerin steroid hormonlarının günlük dalgalanmasıyla örtüşse de hormonların bu değişimleri yönlendirip yönlendirmediğinden henüz emin olmadıklarının altını çiziyor.

Erkeklerin hormonal sirkadiyen ritmi beyin fonksiyonlarını etkiliyor

Araştırmacılar ayrıca, zihinsel işlevler, duygular ve hareketlerde kritik bir bileşen olan gri maddenin hacminde değişiklikler olduğunu kaydetti. Akşam yaklaşırken, nöronların hücre gövdelerini ve aralarındaki bağlantıları yöneten gri madde hacminin yaklaşık %0,6 oranında düştüğü araştırma çıktıları arasında yer aldı.

Geçmiş araştırmalar, bu araştırma sonucunda ortaya konan ‘steroid hormonlarının beyni şekillendirdiği’ yönündeki iddialarını destekler niteliktedir. Daha önce de adet döngüsü, tüm beyindeki hacim değişiklikleriyle ilişkilendirilmiş ve çalışmalar, hormonal döngü değiştirildiğinde (örneğin, doğum kontrolüyle) bu değişikliklerin gerçekleşmediğini ileri sürer. Onlarca yıllık hayvan çalışmaları da steroid hormonlarının beyin yapısını kısa zaman dilimlerinde şekillendirdiğini iddia etmektedir. Bu çalışma, hormonların yalnızca kadınlar için önemli olduğu mitini çürüten bir başka örnek olarak da dikkat çekmektedir.

Çalışmadan elde edilen bulgular, özellikle ruh sağlığı ve bilişsel bozukluklar açısından sağlık ve refah açısından önemli çıkarımlar içeriyor.

Küçük bir not:

Elbette “tüm” erkekler “her zaman” ve “tamamen” bu yazıda anlatıldığı gibi etkilenmeyecek. Tabi ki yaş ile değişen hormonal dengeler de cabası. Aynı şey kadınlar için de bu durum geçerli elbette. Bu yazıyı okurken “erkekler” ve “kadınlar” sözcükleriyle karşılaştığınızda lütfen bunu hep hatırlayın.

Kaynak:

İddialar ve Gerçekler