Foto Kaynak: WebTekno

Sosyal medyada yayılan bir fotoğraf merak konusu haline geldi. Almanya ve İsveç’te huzurevlerinin önünde sahte otobüs durakları olduğu iddia ediliyor. Peki, gerçekten de huzurevlerinin önünde sahte otobüs durakları var mı yoksa bu sadece kısıtlı bir uygulama mı?

Sosyal medyada yer alan paylaşımlarda, sahte otobüs duraklarının demans hastalarının kaybolmasını önlemek amacıyla yapıldığı öne sürülüyor. Sahte otobüs duraklarının tabelasını gören hastalar, dolaşmak yerine durakta oturup beklemeye başlıyor. Böylece huzurevi çalışanları hastaların peşinden koşmak yerine onları daha kolay bulabiliyor. 

Sahte otobüs durakları hangi ülkede? 

Sahte otobüs durakları hangi ülkelerde var? İsveç’te yayın yapan haber sitelerine ve uluslararası haber ajansı AFP’den alındığı görülen bir habere göre, bu uygulama İsveç’te genele yayılmış bir uygulama gibi görünmüyor. Bir huzurevi yönetiminin demans hastalarını sakinleştirmek ve kaybolmalarını önlemek amacıyla huzurevinin koridoruna sahte bir otobüs durağı yerleştirdiği bilgisi aktarılıyor.

Böylece huzurevi sakinleri, hiç gelmeyecek olan otobüsü sakince bekliyor. Sodertalje kasabasının haritasının da yer aldığı durakta, bir bank bulunuyor ve durağa gelerek otobüs beklediği düşünen demans hastaları burada oturarak beklemeye başlıyor. Üstelik bankın karşısındaki duvara hayali bir otobüs tarifesi bile asılmış.

2019 yılında kurulan sahte otobüs durağı şimdiye dek çok kez hastalara yardımcı olmuş. 

Öte yandan, sahte otobüs durağı fikri İsveç’teki huzureviyle gündeme gelse de ilk olarak 2008 yılında Almanya’daki bazı huzurevlerinde kullanılmıştır. Almanya’nın çeşitli bölgelerindeki bazı huzurevlerinin dışındaki parklara, dolaşan hastalara içgüdüsel olarak oturmaları için bir yer sağlamak amacıyla sahte otobüs durakları kuruldu. 

Sahte otobüs durakları Japonya’da da var

Japonya’nın Mie eyaletindeki Meiwa kasabasında da sahte otobüs durakları huzurevlerinde kullanılıyor. Kasabadaki bir bakımevini işleten Hideto Nakamura, demans hastalarının dolaşıp kaybolmasını önlemek için İsveç ve Almanya’dan esinlenerek sahte otobüs durakları kurdu.

Duraktaki tarife incelendiğinde bunun gerçek bir otobüs durağı olmadığı açıkça anlaşılıyor: Öğle yemeğinin saat 12’de, atıştırmalığın ise saat 15’te geldiği belirtiliyor. Ayrıca, “Lütfen oturun ve istediğiniz kadar kalın” ifadesi yazılı. 

Demans hastalarının uzun süreli alışkanlıklarından ötürü otobüse binip uzaklara gittiği birçok vaka kayıtlara geçmiştir. Bazı hastalar, işe gitmeleri gerektiğini veya aileleriyle birlikte yaşadıklarını unutarak evdeki ailelerini ziyaret etmek istediklerini düşünüyorlar. Ayrıca birçok demans ya da Alzheimer hastasının, ayrıldıktan sonra nereye gitmek istediklerini veya ne yapmak istediklerini unuttukları söyleniyor.

Sahte otobüs durakları etik mi? 

Peki savunmasız hastalara yalan söylemek ahlaki olarak kabul edilebilir mi? İsrail Sağlık Politikası Araştırma Dergisi tarafından 2019’da yayınlanan bir makale, sahte otobüs duraklarının etik yönünü inceledi. Demans hastalarının huzurevlerinden kaçma sayısını azaltmayı amaçladığı gibi, otobüs duraklarının aynı zamanda hastalarda hayal kırıklığı ve aldatılmışlık hissini de artırabileceği ortaya çıktı.

Kaynaklar: 

https://medicalxpress.com/news/2023-10-fake-bus-calms-swedish-dementia.html

Mie: Fake Bus Stop Helps Dementia Patients Although No Bus Stops

https://www.thelocal.se/20231018/fake-bus-stop-calms-swedish-dementia-sufferers-who-want-to-go-home