Foto : AA HABER

Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) gerçekleştirilen seçimlerde adaylar kampanya masraflarını finanse etmek için bağış topluyor. Adaylar vaatlerinin yanı sıra büyük bağış kampanyaları ile de oldukça konuşulan bir süreç oluyor. Bağışların birçok nedeni ve etkisi bulunsa da 3 ana başlıkta yorumlamak mümkün.

• Seçim kampanya finansmanı 

Seçim kampanyalarını yürütmek için gerçekleştirdikleri mitingler, reklam kampanyaları, bu kampanya sürecinde çalışanların maaşları ve tüm diğer kampanya masraflarını finanse etmek için adaylar bu bağışlarla toplanan paraları kullanıyor.

• Rekabet eşitliği

Bağışlar, adayların daha adil bir seçim ortamında rekabet etmesini sağlamak için önemlidir. Adayların kampanyalarını sürdürebilmeleri için maddi kaynaklara ihtiyaçları vardır. Bağışlar, adayların seçimlere katılımını ve politik sürece dahil olmalarını sağlar.

• Siyasi etki

Bağış yapanlar, adayların politika ve karar alma sürecinde etkili olmak isteyen kişiler veya kuruluşlardır. Bağış yapanlar, adayların politik görüşlerini desteklemek veya politika gündemini etkilemek amacıyla maddi katkıda bulunurlar.

Bireyler doğrudan, şirketler ise kurdukları siyasi aksiyon komitesi (Political Action Committee – PAC) aracılığı ile istedikleri siyasi adayın çalışmasına maddi destekte bulunabilir. Kimin, ne zaman, ne kadar katkıda bulunduğu ise resmi olarak kayıt altında ve bu bilgiler herkese açık şekilde süreç yürütülüyor. 

Bağış miktarında kişiler veya şirketler için bazı limitler bulunsa da bu engeller, genellikle farklı yollarla aşılabiliyor. Örneğin, bir partiden farklı adayların farklı çalışma gruplarına, limitleri geçmeyen paralar göndererek toplam limiti aşmak mümkün.

Kampanya harcamalarında ise herhangi bir sınırlama yok, sadece 200$’ın üzerindeki tüm harcamaların amacı ve alıcısı Federal Seçim Komisyonu – FEC’ye bildirilmesi gerekiyor.

Türkiye’de ise Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) siyasi partilere her yıl hazine yardımı yapılmasına dair bir yasa bulunuyor. Buna ek olarak seçim dönemlerinde ekstra yardım bütçesi belirleniyor. Bu uygulama her ne kadar birçok devlette de uygulansa da siyasi gerekliliği ve yöntemi, hep tartışma konusu olmaktadır ve giderek artmakta olan devlet yardımının, özellikle meşruluk zemini tartışılmaktadır.

2024 seçimlerinde ne kadar bağış toplandı?

2024 seçimlerinde başkanlık adayları şu ana kadar toplam 710 milyon dolardan fazla para topladı. Bu rakam senato adayı için 1 milyar dolardan fazla iken temsilciler meclisi adayları için toplam 1,5 milyar dolara yaklaşmış durumda.

Başkanlık adaylarından Biden‘ın 2024 seçimleri için PAC mali özeti, yaklaşık 233 milyon dolar gelir topladığını gösteriyor. Donald Trump‘ın ise yaklaşık 200 milyon dolar gelir içeriyor.

Biden’ın topladığı bağışlar ne olacak?

Joe Biden başkanlık yarışından çekildiğini açıkladı ve Başkan Yardımcısı Kamala Harris’e adaylık için destek verdi. Harris, Demokrat Parti Ulusal Kongresi’nde delegeler tarafından yeterli oyu alırsa Demokratların resmi adayı olacak ve kampanyanın önemli mali rezervlerini devralarak yarışa dahil olacak.

Bağış sistemi, Amerikan seçim sisteminin bir parçasıdır ve adayların seçim kampanyalarını yürütebilmeleri için önemlidir. Ancak, bağışların miktarı ve etkisi hakkında tartışmalar da devam etmektedir.

Kaynak:

• https://www.fec.gov/
• https://www.opensecrets.org/
• https://www.economist.com/graphic-detail/2022/09/01/fundraising-remains-predictive-of-success-in-congressional-elections?utm_medium=cpc.adword.pd&utm_source=google&ppccampaignID=18151738051&ppcadID=&utm_campaign=a.22brand_pmax&utm_content=conversion.direct-response.anonymous&gad_source=1&gclid=Cj0KCQjwwO20BhCJARIsAAnTIVRGeXLhHePLKVkBmmHshBp07p_PYLCBUbyKgyU-qLjFC1ac5dUqRjAaArI3EALw_wcB&gclsrc=aw.ds
• https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/753744