Foto: Pixabay, PublicDomainPictures

Birçok sağlıklı beslenme rutini ile zayıflamaya veya fiziki gücümüzü artırmaya çalışıyoruz. Ülkeler arasında da farklı beslenme tarzları öne çıkıyor. Son zamanlarda sosyal medyanın gündeminde İsrail Paradoksu altında çoklu doymamış yağ oranı yüksek olan diyet tüm dikkatleri üzerine çekti. Kalbi mahvettiği iddia edilen diyeti sizin için araştırdık.

Sosyal medyada İsrail’deki sağlık otoritelerinin tavsiye ettiği çoklu doymamış yağ diyetinin kalbi mahvettiği iddiası dikkatleri üzerine çekti. Çoklu doymamış yağ oranı yüksek diyet uygulayan İsrail, kalp rahatsızlığında dünyada birinci sıralarda yer alıyor. Uzmanlar bu olayı İsrail paradoksu olarak adlandırıyor. Peki, İsrail Paradoksu tam olarak nedir?

Paradoks şu ki, eğer doymuş yağları KKH’ye (Koroner kalp hastalığı (KKH), kalbi besleyen kan damarlar olan koroner arterlerin daralması veya tıkanması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır.) bağlayan tez geçerliyse, İsraillilerin bu tür yağların kişi başına tüketiminin daha yüksek olduğu benzer ülkelere kıyasla daha düşük bir KKH oranına sahip olmaları gerekir. İsrailli Yahudiler ,diğer insanlara  kıyasla linoleik asit (birçok bitkisel yağda bulunan, omega-6 yağ asidinin en kolay elde edilebilen bitki bazlı formu ) açısından daha zengin bir diyetle besleniyorlar . Kişi başına ortalama tüketim günde yaklaşık 30 gramdır.

Foto: Pexels, solod_sha

İsrail, dünyadaki en yüksek çoklu doymamış/doymuş yağ oranlarından birine sahiptir; omega-6 çoklu doymamış yağ asitleri (PUFA) tüketimi ABD’dekinden yaklaşık %8, çoğu Avrupa ülkesindekinden ise %10-12 daha yüksektir. Yüksek omega-6 PUFA diyetleri faydalı olmaktan ziyade, hiperinsülinemi, ateroskleroz ve tümör oluşumu gibi bazı uzun vadeli yan etkilere sahip olabilir.

KANSERE YOL AÇIYOR!

“İsrail Paradoksu” terimi ilk olarak araştırmacılar Daniel Yam, Abraham Eliraz ve Elliot Berry tarafından 1996 yılında İsrail Tıp Bilimleri Dergisi’nde yayınlanan bir makalede kullanıldı.

Gal Dubnov ve  Elliot M.Berry, insanlar üzerinde yaptıkları araştırmalar sonucunda yüksek doymamış yağ içeren beslenme düzeninin hiper insülin riskini ve bununla beraber metabolik bozukluklar, kanser ve kalp rahatsızlıklarına yol açtığını ortaya çıkardı. Yüksek omega-6 seviyeleri Koroner arter hastalığı (atardamarların çeşitli nedenlerle tıkanması veya kalp dokularının bu damarlar üzerinden dolaşımının sağlanmasında aksaklıklar yaşanmasına bağlı olarak, özellikle kalp kası dokusunun görevini yerine getirememesi ve doku hasarına uğraması durumu.) oluşumunu artırabilir ve insülin direncine bağlı diyabet, dislipidemi ( kandaki yağ, kolesterol ve diğer lipid türlerinin anormal seviyelerde olması durumu.) hipertansiyon ve kansere yol açabilir.

Yazarlar makalede  “İsrailli Yahudiler, yüksek omega-6 PUFA [çoklu doymamış yağ asidi] diyetinin etkisinin popülasyona dayalı bir diyet deneyi olarak kabul edilebilir.” ifadesine yer verdi.

Yazar Susan Allport ise İsrail Paradoksunu şöyle açıklıyor; “ İsrailliler Amerikalılara göre daha az hayvansal yağ ve kolesterol tüketiyor ve daha az kalori tüketiyor, ancak kalp hastalığı, obezite, diyabet ve birçok kansere benzer oranlarda sahipler. Amerikan besin piramidine göre ideal bir beslenmeye sahipler ama ideal sağlıktan uzaklar.”

Sağlık otoriterilerin onayladığı ancak sağlığa zararı kanıtlanmış diyet hakkında siz ne düşünüyorsunuz?

https://en.wikipedia.org/wiki/Israeli_paradox

https://www.researchgate.net/publication/14247804_Diet_and_disease_-_The_Israeli_paradox_Possible_dangers_of_a_high_omega-6_polyunsaturated_fatty_acid_diet