Bitki bazlı etler, sağlıklı beslenmenin önemli bir parçası olarak sıkça lanse ediliyor. Ancak, The American Journal of Clinical Nutrition’da yayınlanan yeni bir araştırma, kalp sağlığı üzerindeki etkilerinin abartılmış olabileceğini ortaya koyuyor.

Araştırma, sekiz hafta boyunca yüksek miktarda bitki bazlı et analogları (PBMA) tüketen bireylerin, et yiyenlere kıyasla kardiyometabolik sağlıklarında önemli bir iyileşme yaşamadığını gösteriyor. Bu bulgu, Impossible Foods ve Beyond Meat gibi popüler markaların ürünlerini de kapsayan PBMA’ların kalp dostu olma iddialarına gölge düşürüyor.

Yüksek et tüketimi uzun zamandır kalp hastalığı riskini artırmakla ilişkilendirilirken, bitki bazlı diyetler kalp sağlığına olumlu etkileriyle biliniyor. Ancak bu yeni çalışma, bitki bazlı tüm ürünlerin eşit derecede sağlıklı olmadığını vurguluyor.

Singapur Gıda ve Biyoteknoloji İnovasyon Enstitüsü’nden (SIFBI) kıdemli çalışma yazarı Jeya Henry, özellikle yüksek oranda işlenmiş sahte etlerin, kalp sağlığı üzerinde tam veya minimum işlenmiş bitki protein kaynakları ile aynı etkiye sahip olmadığını belirtiyor.

Çalışma, PBMA’ların hem lezzet hem de beslenme özelliklerinden yararlanabilmeleri için beslenme profillerinin iyileştirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu sonuçlar, bitki bazlı etlerin kalp sağlığına olan etkileri konusunda daha fazla araştırma yapılmasının önemini ortaya koyuyor.

Bitki Bazlı Etlere Geçiş: Sağlık İçin Devrim mi, Hayal Kırıklığı mı?

Singapur’da yapılan yeni bir araştırma, bitki bazlı etlerin (PBMA) kalp sağlığı üzerindeki etkilerini sorgulayarak, bu alanda önemli bir tartışma başlattı. Araştırmaya göre, PBMA’lar et tüketimine kıyasla kardiyometabolik sağlıkta belirgin bir iyileşme sağlamıyor.

Çalışmada, 82 pre-diyabetik katılımcı iki gruba ayrıldı. Bir grup sekiz hafta boyunca düzenli olarak et tüketirken, diğer grup Impossible Foods, Beyond Meat gibi markaların bitki bazlı etlerini tüketti. Araştırmanın sonunda, her iki grubun kardiyometabolik sağlık belirteçlerinde (kolesterol, kan şekeri, kan basıncı) önemli bir fark gözlenmedi. Hatta bazı durumlarda, et tüketen grubun daha iyi sonuçlara sahip olduğu görüldü.

Çalışmanın yazarlarından Darel Wee Kiat Toh, bu sonuçların PBMA’ların sadece sürdürülebilir değil, aynı zamanda besleyici olmaları gerektiğini gösterdiğini vurguluyor. Gıda endüstrisini hem besleyici hem de uygun fiyatlı yeni nesil alternatif protein kaynakları geliştirmeye çağırıyor.

Araştırmaya dahil olmayan uzmanlar da bu sonuçlara şaşırmadıklarını belirtiyor. NYU Langone Heart’tan kardiyolog Sean Heffron, bitki bazlı etlerin genellikle doymuş yağ ve sodyum gibi kardiyovasküler risk faktörlerini içerdiğini, bu nedenle sağlık üzerinde olumlu bir etki yaratmayabileceğini söylüyor.

Memorial Hermann Health System’den kardiyolog Ahmed Ansari de birçok PBMA’nın sağlık yararlarını dengeleyebilecek katkı maddeleri içerdiğini belirtiyor.

Bu araştırma, bitki bazlı etlerin sağlık üzerindeki etkileri konusundaki tartışmaları alevlendirecek gibi görünüyor. Bitki bazlı etlerin sürdürülebilirlik açısından önemli bir alternatif olduğu kabul edilirken, sağlık açısından sundukları faydaların yeniden değerlendirilmesi gerektiği ortaya çıkıyor.

Bitki Bazlı Et Tüketimi: Gerçekten Bırakmalı mıyız?

Son araştırmalar, bitki bazlı etlerin (PBMA) kalp sağlığına mucizevi faydalar sağlamadığını gösterse de bu etsiz alternatiflerden tamamen vazgeçmek için henüz erken olabilir.

Öncelikle, bu çalışmaların bitki bazlı etlerin kalp sağlığı üzerindeki etkisi konusunda son sözü söylemediğini unutmamak önemlidir. Araştırmaların kapsamı küçük ve süresi kısaydı, bu nedenle sonuçların genelleştirilmesi zor. Ayrıca, çalışma etnik olarak Çinli katılımcılarla sınırlıydı, bu da sonuçların diğer popülasyonlara uygulanabilirliğini sorgulanabilir kılıyor.

Bitki bazlı etler, beklenen kalp sağlığı yararlarını sağlamasa da çevresel etkileri göz ardı edilemez. 2023 yılında yapılan bir araştırma, bitki bazlı etlerin hayvan etinden %50 daha düşük çevresel etkiye sahip olduğunu ortaya koydu. Bu da onları daha sürdürülebilir bir seçenek haline getiriyor.

Sonuç olarak, bitki bazlı etler kalp sağlığı için sihirli bir çözüm olmasa da çevresel faydaları ve potansiyel sağlık yararları göz önünde bulundurulduğunda, beslenme düzenimizde yer almayı hak ediyorlar. Ancak, bu ürünleri tüketirken işlenmiş içeriklere ve besin değerlerine dikkat etmek önemlidir. Her zaman olduğu gibi, dengeli ve çeşitli bir beslenme planı sürdürmek en sağlıklı seçenek olacaktır.

Unutmayın, sağlıklı bir yaşam tarzı sadece yediklerinizle değil, aynı zamanda fiziksel aktivite, stres yönetimi ve yeterli uyku gibi diğer faktörlerle de ilgilidir. Bu nedenle, beslenme düzeninizi değiştirirken bir uzmana danışmanız önemlidir. 

KAYNAKLAR:

1.⁠ ⁠Toh, D. W. K., Fu, A. S., Mehta, K. A., Lam, N. Y. L., Haldar, S., & Henry, C. J. (2024). Plant-Based Meat Analogs and Their Effects on Cardiometabolic Health: An 8-Week Randomized Controlled Trial Comparing Plant-Based Meat Analogs With Their Corresponding Animal-Based Foods. The American Journal of Clinical Nutrition.

2.⁠ ⁠Li, Y., Wang, D. D., Nguyen, X. M. T., Song, R. J., Ho, Y. L., Hu, F. B., … & Djousse, L. (2023). Plant-based diets and the incidence of cardiovascular disease: the Million Veteran Program. BMJ Nutrition, Prevention & Health, 6(2), 212.

3.⁠ ⁠Smetana, S., Ristic, D., Pleissner, D., Tuomisto, H. L., Parniakov, O., & Heinz, V. (2023). Meat substitutes: Resource demands and environmental footprints. Resources, Conservation and Recycling, 190, 106831.

4.⁠ ⁠Garone, (2024). Plant-Based Meats No Better Than Animal Meat for Heart Health, Study Finds. https://www.health.com/plant-based-meats-animal-meat-heart-health-8637706

5.  Cross, (2024). Are plant-based meat substitutes really better for the heart than meat options? https://www.medicalnewstoday.com/articles/are-plant-based-meat-substitutes-really-better-for-the-heart-than-meat-options

Kapak fotoğrafı kaynağı: https://www.tastingtable.com/1126008/tips-you-need-when-cooking-with-plant-based-meat/