Osmanlı padişahlarının portrelerinde hep yan poz vermesinin estetik kaygıdan öte bir sebebi var. Bu pozun arkasında yatan asıl neden padişahların gücünü ve asaletini gösterme arzusuydu.
Yan Poz Neden Güç Göstergesiydi?
Keramet, burunda saklı! Kemerli burun, o dönemde “Romalı burnu” olarak bilinirdi ve soyluluğun sembolü olarak kabul edilirdi. Yandan bakıldığında kemerli burun Roma İmparatorluğu’nun simgesi olan kartal gagasını andırırdı. Kartal ise güç ve yırtıcılığı temsil ettiği için padişahlar da bu benzerliği kullanarak kendi güçlerini ve asaletlerini vurgulamak istemişlerdir.
Osmanlı’nın Roma İmparatorluğu’na Mesajı
Osmanlı padişahları, kendilerini Roma İmparatorluğu’ndan üstün gördüklerini de bu şekilde göstermek istemişlerdir. Yan profilden portre çizdirmek, padişahların kemerli burunlarını ve dolayısıyla da gücünü ve asaletini ön plana çıkarmak için ideal bir yöntemdi.
Osmanlı sarayında tam 23 yıl fotoğrafçılık yapmış olan Febus Efendi’nin röportajında verdiği bilgilerden padişahların fotoğraf konusunda oldukça hassas davrandıkları anlaşılıyor. Röportajı gün yüzüne çıkaran Ümit Yüksel, Febus Efendi’nin sarayla ilgili söylediklerine yer veriyor.

Febus Efendi röportajında Sultan Abdülhamid’in, portre fotoğrafın bir belge niteliği taşıdığını düşünerek kendisine ait bir fotoğraf arşivi bile bulunduğunu aktarıyor.
Febus Efendi, Abdülhamid’i şöyle anlatıyor “23 senede ancak bir defa onun fotoğrafını çekmek için davet edildim. O da bir mecburiyet tahtında oldu. Kendi resmiyle süslü bir nişan hediye etmesi lazım geliyordu. İşte bu nişana konmak üzere bir resim çektik. O gün Yıldız Sarayı’na gittim. Kütüphanesinin yanındaki büyük salonda makinemi kurdum. Biraz sonra Hünkâr içeri girdi. Şöyle bir etrafına bakındı, sonra bana hitap etti ‘Febus Efendi, nasıl münasip görüyorsanız öylece hazırlanın, ben şimdi geliyorum.’ Çıktı, beş dakika sonra tekrar geldi. Hazırladığım koltuğa oturdu, ‘çekerken haber veriniz’ dedi.”
Fotoğraf çekimlerinde padişahların titiz davranmaları ve poz verme konusundaki hassasiyetleri de bu güce duydukları önemi gösteriyor.
Sonuç olarak Osmanlı padişahlarının portrelerinde yan poz vermelerinin ardındaki sebep, sadece estetik kaygı değil, aynı zamanda gücünü ve asaletini gösterme arzusudur. Kemerli burun ve kartal gagası arasındaki benzerlik, bu pozun anlamını daha da derinleştiriyor. Bu gelenek, Osmanlı padişahlarının kendilerini Roma İmparatorluğu’ndan üstün görmelerinin ve bu gücü tüm dünyaya gösterme isteklerinin bir göstergesidir.
Kaynak:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2039528
https://dergipark.org.tr/tr/pub/msdergisi/issue/64408/978666
https://www.academia.edu/40960883/OSMANLI_%C4%B0MPARATORLU%C4%9EUNDA_FOTO%C4%9ERAF_SANATI
Kapak fotoğrafı: https://www.mucadelegazetesi.com.tr/osmanli-padisahlari-neden-hep-yan-poz-verdi

Yorum bırakın