Cem Karaca’nın seslendirdiği “Ceviz Ağacı” şarkısının sözleri, usta şair Nazım Hikmet Ran’ın aynı isimli şiirinden uyarlanmıştır. Sosyal medyada Nazım Hikmet’in “Ceviz Ağacı” şiiriyle ilgili ortaya atılan iddiaya göre Hikmet, Gülhane Parkı’nda polisten saklanmak için bir ağaca çıktığında, orada buluşmak üzere sözleştiği sevgilisine bu şiiri yazmıştır.
Sosyal medyada ortaya atılan iddia şu şekilde:
Nazım Hikmet Gülhane Parkı’nda kız arkadaşıyla ceviz ağacının altında buluşmak üzere randevulaşmıştır. Kız arkadaşını beklerken birden polis gelir ve Nazım polise görünmemek için ceviz ağacına çıkar. Aksilik ya beklediği kız da o an gelir bakar bakar Nazım’ı göremez. Nazım ağaçtan ne inebilir ne de seslenebilir. Aranıyor malum o zaman… Polis gitmek bilmemektedir, kız da bekler ama boşuna. Nazım Hikmet kağıdı kalemi çıkarır şunları yazar: Ben bir ceviz ağacıyım Gülhane Parkı’nda, ne sen bunun farkındasın, ne polis farkında.
Bilgi Yayınları tarafından basılan “Nazım Hikmet Şiirleri: Bu Memleket Bizim” adlı kitapta, “Ceviz Ağacı” şiirine yer veriliyor. Şiirin son kısmında “Balçık, 1 Temmuz 1957” dipnotu yer almaktır. Balçık, Bulgaristan’da bir şehrin ismidir. Nazım Hikmet Ran, Donanma Davası nedeniyle tutuklu bulunduğu cezaevinden 1950 yılında çıkarılan af kanunu ile salıverilmiş ve sonrasında ise 1951’de yurt dışına göç etmiştir.
Şiirin altındaki dipnottan anlaşılabileceği gibi Nazım Hikmet şiiri Gülhane Parkı’nda değil, 1957’de Bulgaristan’da yazmıştır. Ayrıca “Ceviz Ağacı” şiiriyle ilgili yapılan akademik çalışmada incelenen Yapı Kredi Yayınları’nın “Alnımın Çizgileri Güneşim” isimli kitapta Hikmet’in Kasım 1956’dan Temmuz 1957’ye kadar süren Sovyetler Birliği dışı seyahatlerine yer veriliyor.
“Alnımın Çizgileri Güneşim” isimli kitapta 1957 yılının Haziran ayında Münevver Hanım’ın, Nazım’ın bulunduğu Sofya ve Varna gibi şehirlere mektup gönderdiği yazılar bulunmaktadır. Bu mektuplarda “Ceviz Ağacı” şiirine rastlamak mümkündür.
Yani Nazım Hikmet’in Münevver Andaç’a 25 Haziran 1957 yılında gönderdiği asıl “Ceviz Ağacı” şiiri günümüze kadar gelememiştir. Çalışmada ayrıca Münevver Hanım’ın Haziran 1957’de Nazım Hikmet’e yazdığı mektuplarda birçok kez Gülhane Parkı’nda bulunduğunu görebiliriz.
Nazım Hikmet Vakfı’nın web sitesinde yer alan bilgilere göre de şiir memleket özlemi ile yazılmıştır. Hikmet’in 1951’de yurt dışına gidişiyle başlayan dönemde yazdığı şiirlerle ilgili Nazım Hikmet Kültür ve Sanat Vakfı “Bu dönem, lirik dozun oldukça yüksek olduğu şiirlerindeki bir başka ağırlıklı tema ise, yurt özlemidir. Geride bıraktığı ülkesi, kenti, insanları, karısı ve oğlu dönüp dönüp şiirlerine girmiştir. “Vasiyet”, “Ceviz Ağacı”, “Mavi Limon”, “Yine Memleketim Üstüne Söylenmiştir”, “Varna Şiirleri” bu şiirlerin başarılı örneklerinden” ifadelerine yer vermiştir.
Sonuç olarak sosyal medyada ortaya atılan Nazım Hikmet’in Gülhane Parkı’nda buluşmak üzere randevulaştığı sevgilisini beklerken etrafta bulunan polisleri görmesi üzerine ceviz ağacına çıktığı ve bu yüzden sevgilisine “Ceviz Ağacı” şiirini yazdığı iddiası yanlıştır. Şiir 1 Temmuz 1957’de Bulgaristan’nın Balçık kentinde yazılmıştır ve teması memleket özlemi üzerinedir.
Kaynaklar:
https://haber.sol.org.tr/yazarlar/serdar-sahinkaya/nazim-hikmet-ve-sofra-85424
https://www.nazimhikmet.org.tr/nazim-hikmet/tum-yonleri/siiri/yurt-disindaki-ilk-yillar
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın