Sosyal medyada ortaya atılan bir iddiaya göre tımarhane kelimesinin kökeni, Osmanlı döneminde psikolojik rahatsızlığı olan kişilerin atları tırmalayarak tedavi olmasıyla sağlığına kavuşacağına dayandırıldı.
Ortaya atılan iddianın tamamı şöyle:
“Osmanlı döneminde at, birinci ulaşım aracı ama atların her gün düzenli olarak 45 dakika – 1 saat boyunca tımarlanması, yani taranması gerekiyor. Ama baba, herkesin işi gücü var kim yapacak bunu? İşte psikolojik rahatsızlığı olanlar, zihinsel geriliği olanlar yani topluma katkı sağlaması çok zor durumda olan kişilere diyorlar ki ‘baba sen hiçbir işe yaramıyorsun, bari git atı tımarla.’ Ve at o kadar büyülü bir hayvan ki abi, adamlar şunu fark ediyor: ‘Ulan biz bu atın başına hangi deliyi verdiysek zamanla iyileşti’ diyorlar. Daha sonra psikolojik problemi olan insanları atı tımar etmesi için oraya gönderiyorlar ve orası bir rehabilitasyon merkezine dönüşüyor. İşte akıl hastanesi yerine kullanılan tımarhane kelimesi günümüze böyle gelmiş.”
Tımarhane Kelimesinin Kökeni Aslında Atlara Dayanmıyor
Tımarhane kelimesi dilimize Farsça’dan geçmiştir.Tımarhane kelimesi Farsça’da da bakım, gözetim, tedavi anlamına gelen “Tımar” ve ev anlamına gelen “hane” kelimelerinin birleşmesiyle türetilmiştir. İki kelimenin birleşmesiyle tımarhane “insanlara bakım yapılan yer” olarak sözlüklere geçmiştir.
Osmanlı’daki tımar sistemi de etimolojik olarak “bakım” kökünden gelir. Fatih Sultan Mehmed, Kanunname-i Al-i Osman’da, tımar sistemini şöyle anlatır:
“Osmanlı devletinde bir beyin bakımına tevdi edilen miri arazi”
Bir diğer kaynak olan Türk Dil Kurumu’nda ise tımarhane kelimesi, akıl hastanesi anlamına geliyor ve Farsça tımar + hane kelimelerinin bir araya gelmesiyle oluşan bileşik bir kelime.
Farklı kaynaklara göre de tımarhane kelimesinin kökeni at ya da atları tırmalamaya dayanmıyor. Osmanlı döneminde psikolojik rahatsızlıklar için birçok farklı tedavi yöntemi kullanıldığı kaynaklarda belirtiliyor. Bu yöntemler arasında koku, müzik, aromaterapi, sağlıklı beslenme gibi uygulamalar yer alırken at tırmalama gibi bir tedavi yöntemi kaynaklarda yer almıyor.
Ayrıca Osmanlı döneminde saray içinde atların bakımından sorumlu olan seyisler yer alıyordu. At oğlanları denen bu seyisler, atların tımar edilmesi de dahil olmak üzere pek çok bakımdan sorumluydular.
Sonuç olarak tımarhane kelimesinin kökeni Osmanlı döneminde psikolojik rahatsızlığı olan kişilerin atları tımar etmesine dayanmıyor.
Bu yazı Kübra Çorluk tarafından iddialargercekler.com internet sitesi için hazırlanmıştır.
Kaynak:
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/754794
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/754794
https://acikerisim.aku.edu.tr/xmlui/handle/11630/10095
https://www.academia.edu/6403664/Mardin_Seyh_Eminuddin_Bimarhanesi
İddialar ve Gerçekler 
Yorum bırakın