Pandeminin ardından Covid-19 aşılarına dair pek çok iddia ortaya atılarak tartışmalara neden oldu. Beklenmedik hastalıkların, ani ölümlerin günah keçisi ilan edilen Covid-19 aşısı gerçekten belirli kişilerde kalp hastalıklarına neden oluyor mu?

Aşı Değil, Virüsün Kendisi Kalp Hastalıklarına Neden Oluyor

Sosyal medya mecralarında çevresel faktörler nedeniyle Covid-19 aşısıyla ilgili yayılan iddialar değerlendirilirken, aslında bu iddiaların salt gerçeklikten uzak, kaynağı olmayan  veriler olduğunu anlayabiliriz.

Pek çok insanı yanıltan en önemli  konulardan biri aslında Covid-19 virüsünün kalp hastalıklarına yol açabileceğinin görülmesi, aşıların değil. Covid-19 aşısının kalp hastalıklarına neden olduğuna dair ortaya atılan iddialar kanıtlanmamıştır.

British Heart Foundation.org tarafından yayınlanan makalede, virüsün kendisinin kalbin ve dolaşım sisteminin daha hızlı çalışmasına, kalp çarpıntısına neden olabileceği belirtilmiştir. Ayrıca, oksijen ve besin eksikliğinden kaynaklanan kalp hasarı veya kalp kası ve astarında iltihaplanmanın da virüs tarafından tetiklenebileceği vurgulanmıştır. Virüsle savaşan vücut daha fazla kan pompalayarak, ateş ve iltihaplanmaya karşı tepki gösterebilir. 

Sosyal medyaya  yansıyan  iddialar genellikle aşı karşıtı  ve güvenilir olmayan kaynaklardan ortaya çıkmaktadır.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri Raporu’nu 2020 yılından beri yayınlanmayı ertelemektedir. TÜİK, her yıl Haziran ayının üçüncü haftasında bir önceki yıla ait ölüm ve ölüm nedenlerini yayınlıyordu ancak son veriler 2020’de yayınlandı. Bu endişeleri ve iddiaları körükleyen diğer nedenlerden biri.

Türkiye’de En Çok Kalp ve Damar Hastalıklarına Bağlı Ölüm Görülüyor

Türk Kardiyoloji Derneği’ne göre Türkiye’de ölümlerin yüzde 40’ından  fazlası kalp ve damar hastalıklarından kaynaklanıyor. Bu oran kalp krizinin Türkiye’deki ölüm sebepleri arasında birinci olduğunu gösteriyor.

Ancak Türkiye’de pandemiden önce de görülen bu durum, TÜİK’in ve Türk Kardiyoloji Derneği’nin farklı yıllardaki ölüm verileri, toplam ölümlerin içinde kalp hastalıklarının payının benzer bir seyirde olduğunu gösteriyor. Kalp ve damar hastalıkları 1989’da yüzde 40, 1993’te yüzde 45, 2009’da yüzde 40,  2014’te yüzde 39,6 ve 2019’da yüzde 39,1 ile tüm ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alıyor. Bu verilere bakarak pandemiden ve aşılardan önce de Türkiye’de kalp krizi vakalarının yoğunlukta olduğunu söylemek mümkün.

Dünya genelinde de benzer bir durum söz konusu. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) verilerine göre, dünya genelinde kalp ve damar hastalıkları, önde gelen ölüm nedenleri arasında yer alıyor. 2019’da ortalama 17 milyon kişi kalp ve damar hastalıkları sebebiyle hayatını kaybetti. Covid-19 pandemisinden önce de kalp krizleri dünya çapında önde gelen ölüm nedenleri arasındaydı.

Sonuç

Covid-19 aşılarının kalp hastalıklarına neden olduğuna dair kesin bir veri yok. Ancak Covid virüsünün kalp hastalıklarını tetikleyebileceğine dair araştırmalar mevcut.

Kaynaklar:

https://www.bhf.org.uk/informationsupport/heart-matters-magazine/news/coronavirus-and-your-health/what-does-coronavirus-do-to-your-body

https://www.nature.com/articles/d41586-022-02074-3

https://www.aa.com.tr/tr/saglik/olumlerin-yuzde-40i-kalp-damar-hastaligi-kaynakli/1596654
https://tkd.org.tr/menu/202/turk-kardiyoloji-dernegi-dunyada-ve-ulkemizdeki-birincil-olum-nedeni-h-l-ka